|
|
BÀI VIẾT CỦA NHÀ THƠ NGUYỄN LÂM CẨN
BÀI VIẾT CỦA: NGUYỄN LÂM CẨN
Từ “ PHỐ LÀNG” ĐẾN “ PHỐ TÌNH” KHOẢNG CÁCH XA MÀ GẦN
(Đọc tập thơ ĐẤT MỎNG của Nguyễn Đăng thuyết)
Nguyễn Đăng Thuyết có hai tập thơ trong tay: ÁO MÂY CHIỀU XB-HNV (2009) và ĐẤTMỎNG XB-HNV (2011)
Cả 2 tập thơ bài Phố Làng vẫn là bài nổi trội nhất của anh.Từ Phố Làng,Nguyễn Đăng Thuyết bước sang “ phố tình”.anh thả hồn thơ vào tình yêu, cái mà lâu nay tưởng anh khó làm lên chuyện.Tạng thơ của Nguyễn Đăng Thuyết là ngó vào chuyện đời,chuyện người mà châm chọc và có khi còn chỉ tay:Này này ông bảo cho mà biết! Anh đi từ Phố làng sang Phố tình khoảng cách dài có đến mấy năm xa đấy chứ. Nhưng anh đến được rồi…Xa mà gần là vì thế!
-Trước tiên tôi muốn nói đến cái phố làng trong thơ Nguyễn Đăng Thuyết
Phố làng lấm láp chiều đôn
Nửa quê nửa tỉnh nhà không số nhà
Nhận xét từ quan điểm thị giác , giống như ta chụp ảnh và còn lấy bút ghi tốc ký.Trong cái chiều đông buồn,lạnh và lặng nữa,phố hiện ra lấm láp. Nó nhôm nhoam bẩn thỉu, lam lũ.Vết tích làng trong phố còn hiện ra đầy đủ khuôn mặt của nó như sự hiện diện của cái nghèo, lạc hậu từ thuở xa xưa còn lại đến bây giờ.Phố phải có số nhà.Đằng này không! Thế là nó chưa được định danh, gọi ra cái tên cho mình.Người cần có cái tên,nhà phố cần có cái số.Không có tức là chưa được thừa nhận.Không chính danh.Thực ra nó là làng,nhưng trên đường tiến hóa của đô thị,người ta gán cho nó cái chữ phố cho oai đấy thôi.
Khổ thứ 2 bài thơ,hiện thực quê bày ra như hàng hóa bày giữa chợ chiều
Phố làng tím ngắt sườn đê
Lợn kêu húc máng trâu về chốn trâu
Lanh canh thuyền gõ chân cầu
Áo nâu thấp thoáng đầm sâu chạy mùa
Thơ liệt kê hoạt động,thống kê việc làm thật sinh động và cũng rất sinh tồn.Khổ thơ bảo tồn văn hóa làng đấy!Những hoạt động ấy từ bao đời rồi.Nó có sức sống dai dẳng,bền bỉ tưởng khó mà chịu chết.
Nhưng than ôi:
Phố làng liếm nết ngàn xưa
Cây đa giếng nước cũng vừa đi xong
Thôn quê choáng ngợp đôi dòng
Váy xanh tóc đỏ quét cong đường làng.
Nguyễn Đăng Thuyết làm phóng sự trong thơ.Tưởng phố về, văn minh đô thị tràn về.Nhưng văn minh đâu chưa thấy.Chỉ rác rưởi lấp đi cả ao làng giếng nước…và tai hại hơn, con người đang biến dạng,nhất là lớp trẻ.Làng thì mất dần đi,phố thì thả sức tàn phá hủy hoại.Sự xâm lăng văn hóa suy đồi đang mở đầu ,có vẻ sung sức lắm.
Phố làng, là hiện thực có giá trị cảnh báo,nhắc nhở và hơn thế phải làm gì? Đâu chỉ ở Cổ Loa mới có phố làng.Cả nước đang đô thị hóa cơ mà.Bài thơ có giá trị vượt qua cái xóm phố Cổ Loa rồi.
Theo mô típ ấy,Nguyễn Đăng Thuyết viết loạt bài với chủ đề làng:Cớm Đồng,Thần Đất Thời A Còng,Chợ Người, Buồn 60 Độ C,Tiếng Chuông Đêm ,Đất Mỏng,Xóm Mít Quê Tôi,Những Mảnh Trời…VV
Góc nhìn của anh thiên về văn hóa nhiều hơn.Đọc những bài thơ này,ta hình dung được đất Xóm Mít với đường làng,ruộng sâu ,đầm ao…như nó vốn có.Những nghề truyền thống đã và đang
Có hoặc mất dần như Vó Bè, đánh dậm…Những trò chơi văn hóa dân gian như hát tuồng…là những nét đặc trưng văn hóa dân cư Bắc bộ điển hình.
Sâu xa hơn, Nguyễn Đăng Thuyết nói nhiều đến cái mất mát ,biến dạng và dị dạng trên con đường đô thị hóa.Ở đây ,xã hội ,lịch sư, văn hóa, con người đều lộ diện với nét vẽ vừa hiện thực vừa biếm họa.Những câu thơ như:
Mỏi mòn trông ngóng trời đông
Đất rơi vãi đất đồng không trắng đồng
Hay câu thơ
Phố đêm nhếc nhác nụ cười
Áo quê lạc lõng tình người dửng dưng
Trong bài Vó Bè anh tả rất hình tượng lấy cái vó bề để nói lên một cái rất xã hội
Vó bè cót két mài đêm
Vô tình thả những tiếng rên vào trời
Hoặc
Chân trần bám đáy bùn tanh
Còng lưng đeo gọng cột quanh mảng gầy
Vừa là nhận xét vừa là đúc kết vừa là tiếng kêu,là lời nhắc nhở gõ mấy tiếng cạch cạch vào xã hội.
Cái mà Nguyễn Đăng Thuyết đau lòng nhất, chưa hẳn là sự mất mát về văn hóa .Anh viết
Miếng ôm khốn khó cạn đường
Miếng ô che chắn âm dương quỷ thần
Miếng gieo bão lụt xa gần
Chó mèo được thể trèo mâm giữa đình…
Trật tự xã hội đang bị đảo lộn.Con người bị nhào nặn đến méo mó vì đạo lý đang lâm nạn mà người nhìn cứ khoanh tay, mặc kệ
Hính ảnh
Trai tài Xóm Mít đa mang
Lưng đeo dậm giỏ tay đàn hào hoa
Không che lấp được sự xuống cấp của con người và xã hội đang diễn ra dưới con mắt nhìn có sức phát hiện của nhà thơ.
Phố Làng vẫn là phố làng và chắc mãi mãi là phố làng?Nhưng “Phố tình” trong thơ Nguyễn Đăng Thuyết đang có hướng đô thị hóa và tăng tốc rất nhanh.
Cảm hứng chủ đạo cái tình trong thơ Nguyễn Đăng Thuyết là tình yêu lứa đôi.Anh đến với thơ tình như là cuộc cách mạng tự thân,dấn thân.Nó vừa hồn nhiên táo bạo tha thiết vừa có kinh nghiệm mang tính chiến thuật của người từng trải.Nó vẫn tuân theo tuần tự lô zích của cung bậc tình yêu như lớp trẻ.Trước tiên là phải lòng.Gặp nhau đã phải lòng nhau .Đó là dấu hiệu yêu được phát tín qua cái bắt tay, cái nhìn và tâm trạng bâng khuâng chơi vơi…Ai phải lòng ai thì không rõ.Nhưng tôi tin là của chủ thể sáng tạo.Thế mới hay,tình yêu không có tuổi tác.Đã yêu là hồn nhiên,là tinh tế cảm nhận:
Phải lòng nửa cái bắt tay
Nửa con mắt liếc nửa ngày chơi vơi…
Nủa chứ không phải cả đâu.Chỉ mới chạm nửa cái thôi đã mến nhau rồi! Thế là hồn thăng hoa ( Khúc nhạc lòng ai đó chợt thăng hoa).Con đường tình bắt đầu dài dần dần ra trong khuya khoắt phố đêm
Đi bên em chân in mòn phố cổ
Phố cựa mình hoa sữa níu bờ vai…Đợi chờ,nhớ và cô đơn,giai điệu của bản nhạc tình.Đã dính nhau xa nhau thì nhớ,hẹn nhau thì đợi,thì chờ.Không gặp được thì cô đơn mòn mỏi.Một cảnh tiễn người yêu dời Hà Nội
Day dứt quá câu thơ buồn bật khóc
Cầu Long Biên ai nhốt nắng chân cầu…
Mây bịn rịn con đê làng cạo gót
Gió sững sờ co thắt máu trong tim…Mượn cảnh ngụ tình.Lấy thiên nhiên để bộc bạch tâm trạng.Xa người tình, lòng như quặn thắt, giằng xé.Đi trên đê cỏ êm mà tưởng như đang bị cạo dưới gót chân yêu.Thế rồi từng giờ ngóng trông nơi ngút ngàn xa cách.Thế rồi đau, cái đau tình quằn quại:
Người về nơi ấy còn ta
Cháy rừng sập núi đất nhòa lệ rơi…Trái tim yêu có khi thôi thúc nhà thơ như muốn cháy lên trong từng đêm chờ đợi ( Hồn thi sĩ ủ …cháy lòng từng đêm ) .Tràng trai yêu trong thơ anh có trái tim hừng hực,lúc nào cũng cảm thấy đói yêu cứ cồn lên những cơn khát dữ dội:
Khèn ai kéo điệu xuân sang
Anh ôm cơn khát non ngàn nước khô….Chàng thơ nói với người tình với cái giọng “ to tát”:
Anh về tấu nhạc đêm thơ
Dâng em cả bến lẫn bờ trong anh…
Dâng hiến nhưng có thủy chung không thì chưa thấy tác giả nói ( Tôi nghi ngờ lắm).Bởi vì hướng ra bốn phía, phía nào anh cũng có người tình.Nào tiễn về xuôi ( trong Nam). Nào nhớ về ngược ( Tây Bắc ) .Nào Hà Thành mòn gót…vv…và …vv!
Tôi cảm thấy chàng yêu đang trổ hết tài ba trinh phục trái tim bao người đẹp.Chắc vì thế nên người thơ có khi đưa mình về ký ức yêu mòn mỏi:
Đêm mòn trói buộc vần thơ
Nhớ về năm tháng anh mơ ngược dòng…Rồi khi đó người thơ cũng thở dài trong phút đơn côi của trái tim, tự biết mình không còn trẻ nữa:
Có gì đâu mà tặng cho em
Nửa trái tim đau nửa đốm tàn sắp tắt
Nửa đời thơ ngậm nỗi buồn nghẹn thắt
Mỏi mòn
Hành khất đơn côi…
Thơ tình yêu lứa đôi trong Nguyễn Đăng Thuyết bộc lộ một cái tôi bản ngã trong những cung bậc khác nhau.Cái tình khao khát,cái tình bạo liệt nhưng rất đằm và lúc nào cũng hứng chí đòi được lên đường
Trong tập thơ Nguyễn Đăng Thuyết còn một chủ đề đất nước ,quê hương,con người.Vì không có thời gian bàn đến.Trước lúc khép lại,tôi nhắc nhỏ anh nhé (Nàu, xuống câu lục bát phá thể đoạn cú truyền thống của nó rất đắc dụng trong tái tạo ý tưởng, nhưng không được lạm dụng.Lạm dụng có khi nó phản lại mình đấy.Chúc Nguyễn Đăng Thuyết xây thêm phố tình cho hoành tráng và mỹ lệ.
Ba tập thơ ba phong cách khác nhau.Mối người một vẻ.Thật đáng mừng.Chúc cho CLB thơ Thành Loa CLB văn học Hồ Gươm khai sinh thêm những gương mặt thơ với những tác phẩm ra đời, có sức sống nội tại,chinh phục được trái tim độc giả
NGUYỄN LÂM CẨN
Hà Nội 6-5-2011
|
|
Đăng nhập
Đăng ký
Trợ giúp
ChatBox
Tìm kiếm
News 
Site map 
SitemapIndex 
RSS Feed