Các bạn cho mình hỏi

Mình có câu đối này muốn hỏi các bạn cao thủ về câu đối, mong các bạn giúp đỡ.

Bách Kế Bất Như Trung Hiếu Đạo.

Thiên Kim Mạn Ngược Tử Tôn Hiền.

Các bạn làm ơn cho mình biết tác giả viết ra hai câu đối này, hơn nữa mong các bạn dịch nghĩa hộ mình. Và cho mình hỏi, hai câu đối này có phải hiện giờ đang treo ở trong Quốc Tử Giám có phải không???


Mong các bạn giúp đỡ, mình cảm ơn rất nhiều

Mình mạo muội dịch thế này:

Trăm mưu kế chẳng bằng đi theo đường trung hiếu
Nghìn vàng treo cao nào hơn con cháu hiền thảo


Thiên kim mạn ngược tử tôn hiền. Chữ mạn với nghĩa là nhàn.: có nghĩa là vàng không dùng đến. Vàng không dùng đến thì treo lên cất đi. Chữ ngược với nghĩa là reo trong cheo reo: trên cao. Mạn ngược là treo cao. Ý của thiên kim mạn ngược là giữ của để dành: cất giữ nghìn vàng không bằng con cháu hiền thảo

bạn trả lời chưa đủ bạn ơ, có anh em nào vào giúp mình cái có được không, năn nỉ mà

[tab=30]Chào bạn Quần Ma!

[tab=30]Có lẽ hai câu đối bạn đưa lên là một dị bản chăng? Bởi vì theo Phương Đông biết thì hai câu đó thế này:



[tab=30]Nguyên văn chữ Hán của nó là:

[align=center][/align]

[tab=30]Theo Phương Đông biết thì ngày xưa các cụ thường không quan trọng vấn đề bản quyền nên ít khi nào họ ký tên tác giả bên dưới cả. Tên tác giả thường được lưu giữ trong trí nhớ của mọi người, lâu dần thất lạc. Mặt khác do truyền nhau qua lại, "tam sao thất bổn" nên tác phẩm cũng thường sai lệch đôi chút so với bản gốc.

[tab=30]Còn câu hỏi thứ ba của bạn, do Phương Đông chưa có dịp may viếng thăm Quốc Tử Giám lần nào nên không biết hai câu này có treo ở đó hay không. Phương Đông cũng chưa thấy tài liệu nào nói về việc này nên chưa thể xác định được.

[tab=30]Hy vọng đã thỏa đáng các thắc mắc của bạn.

Thân ái!

Phương Đông

---------------------------------------------
P/S: Bài viết này bạn đã đăng sai chổ, đối với những bài viết trao đổi về Hán Việt, bạn vui lòng vào [color=#0000FF]Chuyên đề Hán - Việt như hình hướng dẫn bên dưới để đăng bài. Sau khi nhận được hồi âm của bạn, Phương Đông sẽ dời bài viết này về đúng vị trí của nó.[/color]
[align=center][/align]

Bách kế bất như trung hiếu đạo
Thiên kim mạn ngược tử tôn hiền

Mình mạo muội dịch thế này:

Trăm mưu kế chẳng bằng đi theo đường trung hiếu
Nghìn vàng treo cao nào hơn con cháu hiền thảo


Thiên kim mạn ngược tử tôn hiền. Chữ mạn với nghĩa là nhàn: có nghĩa là vàng không dùng đến(ví dụ ta thường nghe nói: tiền nhàn rỗi, vàng nhàn rỗi). Vàng không dùng đến thì treo lên cất đi. Chữ ngược với nghĩa là reo trong cheo reo: trên cao. Mạn ngược là treo cao. Ý của thiên kim mạn ngược là giữ của để dành: cất giữ nghìn vàng không bằng con cháu hiền thảo

Bàn thêm về đôi câu đối

Bách kế bất như trung hiếu đạo
Thiên kim mạn ngược tử tôn hiền

Đôi câu đối này chỉ ra phép dùng người và phép dùng của.

Bách kế bất như trung hiếu đạo là phép dùng người của quân vương xưa. Kẻ đa mưu thì có thể làm phản. Người trung hiếu thì sống chết không rời. Do vậy dùng người ở bên cạnh mình thì kẻ đa mưu không bằng người giữ lòng trung hiếu. Trong lịch sử đã có việc người đa mưu dùng xong thì bị giết luôn. Lưu Bang sợ Hàn Tín làm phản nên ngay sau khi chiếm được giang sơn thì giết ngay Hàn Tín. Ở nước ta nhà Lê chắc có kẻ học Lưu Bang, sợ Nguyễn Trãi phản nhà Lê khôi phục nhà Trần nên đã vu cáo ông để giết ông. Nhưng Ức Trai tâm sáng như Khuê Tảo. Như vậy với quân vương, chốn quan trường, kẻ lắm mưu không được tin dùng bằng kẻ trung hiếu. Với cá nhân, lập mưu kế để tiến thân thì không bằng cống hiến hết mình (lắm mưu khác với tài năng)

Thiên kim mạn ngược tử tôn hiền là phép dùng của. Của cải đem cất cao thì chẳng bằng dùng nó cho con cháu học hành thành người.

Lắm mưu chẳng bằng lòng trung hiếu
Giữ của nào hơn cháu con hiền

Tôi nghĩ rằng lời giải đáp của bạn Phương Đông là thỏa đáng rồi!
Tôi có vào trang tìm kiếm GOOGLE và đọc được một bài báo có nói đến câu đối trên nên trích
một đoạn ra đây để các bạn tham khảo (Họ Tích Thiện ở làng Mộ Trạch huyện Bình Giang
tỉnh Hải Dương):

Họ Tích Thiện trao thưởng khuyến học
.....
Nhà giáo Vũ Huy Trượng, nguyên Hiệu trưởng trường THCS Tân Hồng, phụ trách công tác
khuyến học đã trình bày tóm tắt truyền thống khoa bảng của chi họ ngày xưa cũng như
truyền thống và thành tích học tập của chi họ trong những năm trở lại đây.

.....

Tuy mới là lần đầu tiên tổ chức nhưng buổi lễ đã diễn ra rất trọng thể, hoành tráng để lại
những ấn tượng tốt đẹp và thành công mỹ mãn. Ngay tại buổi lễ, 35 cháu học sinh tiêu biểu
và nhiều cá nhân đã nhiệt thành ủng hộ quỹ khuyến học của chi họ với số tiền đóng góp lên
tới gần 10 triệu đồng.
Cũng cần nói thêm chi họ Tích Thiện thuộc phái Kỷ trong “ngũ chi, bát phái” của làng Mộ Trạch,
khi xưa các cụ đặt tên cho bản phái của mình là "Tích Thiện" với hàm ý nhắn nhủ con cháu
trong chi họ nên làm thật nhiều điều tốt. Xét về truyền thống khoa bảng, trong số 36 tiến sỹ
của làng, họ Tích Thiện đã đóng góp 2 vị, đó là: Tiến sỹ Vũ Công Bình và Tiến sỹ Vũ Huy Đĩnh
đều đỗ đại khoa tuổi 25.
Cụ Vũ Huy Đĩnh làm quan đến chức Tả thị lang (Thứ trưởng) và từng làm Tế tửu Quốc Tử Giám
(Hiệu trưởng trường đại học của nước ta thời phong kiến), Cụ Đĩnh có người con trưởng là Cụ
Phó bảng Vũ Huy Tấn cũng là một nhân vật nổi tiếng trong lịch sử có biệt tài ngoại giao. Cụ
Tấn làm quan đến chức Thượng thư (Bộ trưởng), tên của Cụ đã được đặt tên cho một đường
phố ở Thành phố Hồ Chí Minh.

Ngày nay con cháu họ Tích Thiện vẫn kế thừa và phát huy truyền thống của chi họ theo tinh
thần của câu đối treo ở từ đường:

“Bách kế bất như trung hiếu đạo.
Thiên kim mạc nhược tử tôn hiền”
(Trăm kế không bằng con đường trung, hiếu.
Nghìn vàng chẳng bằng con cháu giỏi, ngoan).
N.Đ.T