ĐỐI DIỆN TUỔI TÁC - đoản văn chí tình của một người cao tuổi.

ĐỐI DIỆN TUỔI TÁC
Cách tiếp nhậnTUỔI TÁCcũnglà một trong các thước đo mức luyện từ gốc tâm hồn. Trong đó có tiếp nhận tuổi già và cái chết. Lòng chúng tôi thầm khâm phục cách tiếp nhận tuổi tác ở Giáo sư Bác sĩHồ Đắc Di,người Thầy kính mến của chúng tôi. Lúc sang tuổi 80 Thầy vẫn giữ nguyên niềm say mê làm việc, Thầy vẫn say mê với mấy cuốn sách Thầy đang viết, đang dự kiến viết, đang đọc, Thầy vẫn khuyên các học trò nên làm những việc gì… Thầy còn tự tay viết lời tựa cho cuốn khảo luận tâm lí xã hội đầu tay của chúng tôi. Trong lời tựa đó có những tư duy liên quan cách tiếp nhận tuổi tác và sống chết như:
“Sự trẻ trung của bộ mặt cần phải được thay thế bằng sự trẻ trung của trí tuệ và tâm hồn”.
“Tuy số phận sinh vật học (của con người) là không thay đổi được- định mệnh...nhưng con người là vô tận”.
“Con người là hữu tử, đồng thời là bất tử ”.
Hôm chúng tôi từ thành phố Hồ Chí Minh ra thăm Thầy đang phải nằm bệnh viện, Thầy nói:
“Tôi sống cái tuổi 80 của tôi
“cũng thú vị như những năm tôi tiếp nhận “tuổi 30 và 50(ý muốn nói 30 + 50 = 80).
Ít lâu sau, cũng tại chiếc ghế đá trong vườn bệnh viện này, với nét mặt bình yên, với ánh mắt vẫn bỡn cợt, hài hước, cởi mở, thẳng thắn, Thầy đã dí dỏm chơi chữ cho chúng tôi nghe :
“Dưới 80 tuổi, ta bám lấy đời
Ngoài 80 tuổi, đời bám lấy ta”
Và vẫn là sở trường chơi chữ rất đắt suốt cuộc đời Thầy, nhưng sâu xa nhường nào, lòng các trò thấy thương Thầy vô hạn, Thầy như đang vĩnh biệt trước khi về cõi vĩnh hằng:
“Làm cho ra trò, chết cho ra thầy.
Đó là khẩu hiệu đời sống của tôi”.
Chúng tôi liên tưởng tới một nữ sĩ nổi tiếng nước Nga làOlga Forch, năm 80 tuổi viết xong cuốn tiểu thuyết lớn (“đi đầu vì tự do”), năm 1961 ngoài 80 tuổi đã có những suy tưởng về tuổi tác thật trẻ, thật đẹp và đầy ắp đạo lí giao lưu :
“Nửa trước của cuộc đời
“là sự tích lũy tư tưởng, tình cảm, kinh nghiệm
“để sau đó trả lại cho mọi người”
Một tâm hồn thật trẻ ở tuổi ngoài 80!
Cho hay người ta chỉ già vì điều tệ hại nhất là thờ ơ, bàng quan – sự lạnh lẽo của tâm hồn.
Chủ tịch Viện Hàn lâm Pháp một thời là A. Guéniot (1832-1935, thọ103 tuổi), cho rằng con người có thể duy trì được thông minh nếu chống được tâm trạng buồn chán nó làm mất thú vị cuộc sống. Chấp nhận tuổi tác với ý thức tiếp tục hữu ích cho người khác mà thích thú cho bản thân, A. Guéniot thủ thỉ với người bạn thân :
“Khi nào anh vượt tuổi 80 anh sẽ thấy
“anh thông minh ra biết chừng nào”
Cũng ý đó, nhưng C. Fiessinger nói bằng hình ảnh:
“Tựa như mặt trời sắp lặn đỏ rực cánh đồng,
“trí thông minh sáng láng hơn bao giờ hết
“sẽ lóe lên rực rỡ những tia chói lọi nhất”
Và Williams James có thái độ đầy tự tin về tuổi tác :
“Càng cao tuổi tôi càng cảm thấy
“sẵn sàng bắt đầu cuộc sống”
Những thái độ tiếp nhận tuổi tác đẹp, đầy nghị lực như thế không hiếm ở đời, treo tấm gương sáng cho mỗi chúng ta.

*

Thế mới hay ở mỗi con người ta, bên cạnh đời sống vật chất, còn mênh mông cả một đời sống tâm hồn đa dạng rất cần được quan tâm chăm sóc, nuôi dưỡng, rèn luyện một cách toàn diện, bền bỉ bằng khoa học và bằng cả một nghệ thuật

TP HCM 1984-2011
HUY DUNG





CẢM NHẬN CỦA LÍNH THỦY


Đoản văn của GS,TS Nguyễn Huy Dung là nhũng dòng tâm sự chiêm nghiệm cuộc đời của những người đã bước sang tuổi 80.
Bằng những câu chuyện có thật về người thầy của ông – Giáo sư Hồ Đắc Di – những lời nói thường ngày, trào lộng và chơi chữ , qua đó tác giả gửi gắm những tâm sự của một người cao tuổi, ở bậc đại lão về tuổi già. Ở đây, cụ Hồ Đắc Di đã nói về tuổi già chỉ thực sự đến khi bàng quan, thơ ơ, lạnh lẽo về tâm hồn. Như vậy, người cao tuổi vẫn khát khao, ước vọng, tâm hồn vẫn thanh thản, vui vẻ , còn có nhiều sự quan tâm, thì người cao tuổi ấy chưa phài là đã già.
Khi viết đoản văn này, cũng là khi GS tròn 80 tuổi tây, 81 tuổi ta.
Những lời văn của GS cũng là đúc rút trải nghiệm của cuộc đời, về cuộc sống vật chất và tinh thần của một người đã trải qua quãng đường dài của cuộc sống.
Những lời kể chuyện như một lời tâm sự, nhắn gửi đến người đọc một nhân sinh quan chính trực, những người đọc cao tuổi sẽ thấy sự đồng cảm trong đoản văn này.
Tác giả đã dẫn câu của Williams James :
“Càng cao tuổi tôi càng cảm thấy
“sẵn sàng bắt đầu cuộc sống”
Đây cũng là tâm sự của tác giả, tuổi càng cao thì tình yêu cuộc sống trong con người ta càng cao gấp bội.
Tôi cũng đã đọc một đoạn văn của tác giả Trung quốc về tuổi già như sau:
“… có một tâm trạng vui vẻ, cuộc sống tràn đầy cảm kích và hân hoan, nhìn lên thì thấy chưa đủ, nhìn xuống ta thấy có dư, biết đủ thường sung sướng; với mọi người nên hướng thiện thì niềm vui sẽ nảy sinh, giúp người khác là niềm vui; nuôi dưỡng nhiều loại sở thích, niềm vui sẽ không hao hụt mà tự mình sẽ có niềm vui. Muôn sự phải cần có tâm trí bình tĩnh, như vậy sẽ luôn có một tâm trạng vui vẻ, và sẽ có một sức khỏe dồi dào.
Về hoài cổ, tại sao những người già hay nhớ lại chuyện xưa? Khi người đến tuổi già, sự nghiệp đã chấm dứt, huy hoàng của những ngày qua đã trở thành một đám mây khói phù du, việc cuối cùng là trọ lại trên đời, tâm linh muốn thanh tĩnh, tinh thần cần có sự thăng hoa, hy vọng cho một sự chân tình. Lúc này, chỉ có thăm lại nơi cũ, gặp lại những người thân, nhớ lại một giấc mơ tuổi thơ , cùng với các đồng nghiệp già, bạn học đã già, các chiến hữu già đã cùng có ký ức tuổi thanh xuân , để tìm cảm giác của tuổi niên thiếu và cảm nhận chân tình, trân trọng sự chân tình, hưởng thụ sự chân tình, đây là một niềm vui lớn của cuộc sống tuổi già!”.
***
Đây là đoạn văn ngắn, nhưng suy ngẫm ra thì thật là nhiều điều bổ ích.
Cảm ơn Tác giả Nguyễn Huy Dung đã cho bạn đọc những câu văn chân tình và quý giá.

Lính thủy