|
Ngày tham gia: 11-08-2009, 03:37 pm Lần ghé thăm trước: 03-10-2011, 10:47 pm Bài viết: 230 Giới tính:  Đã cảm ơn: 76 lần
Được cảm ơn:
201 lần trong 94 bài viết
|
 |
 |
 |
|
|
Dòng xoáy
(tái bản)
Tác giả : Trần Thị Nhật Tân
Nhà xuất bản : Thanh Niên[/color]
Năm xuất bản :2009[/color]
 Tròn 20 năm trước, vào "đêm trước" của công cuộc đổi mới đất nước, Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh, người lãnh đạo cao nhất của Đảng ta, đã hai lần viết thư tay gửi cho một nữ nhà văn, tác giả một cuốn sách đã gây "sốc" cho cả Nam Định hồi bấy giờ, mà ông tình cờ đọc được. Hơn thế, Tổng Bí thư còn mời nữ nhà văn đến để gặp gỡ và lắng nghe "Những chuyện cần làm ngay".
Nữ nhà văn có vinh dự đặc biệt đó là Trần Thị Nhật Tân, tác giả của tiểu thuyết "Dòng xoáy" từng xôn xao dư luận một thời... Nhưng rất ít người biết câu chuyện về cuộc đời của người đàn bà "hồng nhan bạc phận", bị dòng xoáy cuộc đời cuốn đi ấy, đã viết di chúc "hiến nhà làm từ thiện", bây giờ vẫn sống âm thầm trong một ngõ vắng ở Thành Nam...
Hàng đêm, Nhật Tân đã chong đèn vùi đầu vào bàn viết. Những con chữ cứ thế ồ ạt tuôn ra. Những trang bản thảo cứ thế dày lên từng ngày... Nhiều trang đọc lại thấy không ưng, Nhật Tân đã xé đi viết lại. Nhiều đoạn cô viết nhọc nhằn như chính cuộc đời mình đã trải qua.
Bản thảo cuốn sách được viết đi viết lại hàng chục lần, rồi cuối cùng cũng xong. Nhưng khi Nhật Tân đưa cho mấy người bạn văn thân thiết ở Nam Định đọc xong, ai cũng lắc đầu: Viết thì hấp dẫn, nhưng sẽ chẳng ai dám in! Vì đây là một bản thảo có nội dung "như phản động", toàn đề cập đến những chuyện tiêu cực, nhạy cảm nhất của ngành Giáo dục ở một địa phương thời bấy giờ. Nếu sách in ra thì chẳng những tác giả, mà nhà xuất bản cũng có thể bị... đi tù như chơi!
Nữ tác giả trẻ không cam chịu khuất phục, bởi cô đã bị dồn tới đường cùng, không còn gì để mất. Nhật Tân đã gửi bản thảo đi xin ý kiến nhiều nhà văn có uy tín ở Hà Nội, trong đó có nhà văn Sơn Tùng (tác giả của "Búp sen xanh" rất nổi tiếng hồi đó) và Chu Thành (tức nhà thơ trào phúng Tú Sót, (1930 - 2006), tác giả của bài thơ hài hước "8 tháng 3 muôn năm" nổi tiếng), cán bộ biên tập của Nhà xuất bản Thanh Niên. Cả hai người này khi đọc xong bản thảo, đều rất ủng hộ cô. Chu Thành là người đọc bản thảo lần thứ nhất rất kỹ, ông viết bản nhận xét kín 4 trang giấy khổ lớn, đầy cảm tình: Kết cấu khá chặt chẽ. Văn viết trong sáng ngắn gọn. Nhờ có vốn sống phong phú, thể hiện chân thực, sinh động; chi tiết văn học được chọn lọc và sắp xếp nhuần nhuyễn, nên "Dòng xoáy" có sức lôi cuốn người đọc...
Cuối cùng, Biên tập viên Chu Thành đã thuyết phục được Nhà xuất bản Thanh Niên cấp giấy phép cho tác giả "Dòng xoáy" liên kết, tự bỏ vốn ấn hành 4.000 cuốn sách.
Khi cần bản sách đầu tiên lấy từ nhà in còn thơm mùi giấy mực, Nhật Tân đã bật khóc. Có những nữ công nhân in đã kịp đọc những trang viết đầy mồ hôi và những nỗi đau đời ấy cũng ôm cô khóc theo. Rưng rưng nước mắt, nữ tác giả trẻ ký tặng những bản sách đầu tiên cho những công nhân tốt bụng và nhiệt tình ấy, nhưng họ kiên quyết không nhận biếu miễn phí, mà đòi trả tiền theo giá bìa.
Cô tặng sách cho một số nhà văn, nhà báo, bạn bè thân thiết tại Hà Nội, số sách đã in đành phải nói khó để gửi kho, rồi thuê người chuyển một ít lên tàu đưa về Nam Định bán thử.
Chuyện phát hành sách "Dòng xoáy" ở quê nhà của Nhật Tân cũng chẳng khá gì hơn. Thậm chí tất cả các hiệu sách đều lắc đầu từ chối cô, bởi họ ngại phiền toái và liên luỵ.
Cả thành phố Nam Định bị “sốc” và xôn xao
Đó là mùa hè năm 1989.
Sau bao ngày cực nhọc để có được tác phẩm ra đời, nhưng nữ tác giả trẻ Trần Thị Nhật Tân đã bất lực, không biết làm cách nào phát hành chúng, chẳng nhẽ lại mang chất đống số sách "Dòng xoáy" mới in mà giấu đi? Thôi, nếu không bán được thì mang đi cho vậy. Nhưng phải là cho đúng những người thích đọc sách. Nếu không, người ta sẽ chẳng thèm nhận, chứ đừng hy vọng được cảm ơn.
Nhật Tân đã đem hàng trăm cuốn đi tặng những đồng nghiệp, bạn bè, tặng những bà con ở xóm chợ, tặng cả những người yêu thích sách mà cô gặp trên vỉa hè đường phố... Số còn lại, đành phải bán "rẻ như giấy cân" cho Phát hành sách Hà Nội.
Nhưng, việc tặng sách kể trên đã có tác dụng. Người ta bắt đầu xì xào, truyền tay nhau cuốn "Dòng xoáy". Và sau khoảng một tháng, thì cả thành phố Nam Định xôn xao: trong công sở, bên quán trà vỉa hè... đi đâu cũng thấy người ta nói đến một cuốn sách mang tên "Dòng xoáy":
- Cuốn sách ấy "ghê gớm" lắm! Nhà văn đã viết thẳng vấn đề tiêu cực của ngành giáo dục tỉnh nhà.
- Nhưng đó là chuyện có thật, là nỗi bức xúc của bao người, chỉ có nhà văn mới dám nói ra.
- Tác giả có thể sẽ bị mấy ông bảo thủ kiện ra tòa.
- Kiện gì chứ, đây là tiểu thuyết, nghĩa là "hư cấu văn học" cơ mà.
- Thế thì nhất định sẽ bị người ta trù úm, trả thù, sống không yên thân được. Vì nghe nói chị nhà văn ấy cũng đang trong ngành giáo dục, nhưng bị mất việc vì chuyện gì đó.
- Thì từ trước tới nay, chị này đã bị trù dập rồi, vì không chịu nổi nữa mới viết chuyện đời mình ra thành sách cho thiên hạ đọc...
- ...!?
Người lạ không biết mặt Nhật Tân thì đàm tiếu thoải mái như thế. Còn người quen, biết mặt, vừa nhìn thấy đã gọi to, không phải bằng tên người, mà là tên cuốn sách:
- A, "Dòng xoáy" ơi! Đọc "đã" lắm, mời chị vào đây uống chén nước chè cho ấm bụng đã!
- "Dòng xoáy" phải viết nữa đi cho dân được nhờ! Viết như thế mới đúng lòng dân.
Nghe được những lời bà con khen, Nhật Tân cũng sung sướng lắm, nhưng mà bụng đói thì không thể ngồi viết được. Có chút tiền tiết kiệm đã phải rút ra trả cho nhà in hết, để có tiền sống qua ngày, nữ tác giả tiểu thuyết lại phải đi kiếm việc làm thuê. Thậm chí chị còn lội ao, lội hồ, thành thạo việc đánh lưới sen một, lưới sen đôi ở ngoại thành để kiếm sống. Ngày đó, người ta vẫn thấy một phụ nữ mảnh mai đi bán cá lẹp, bán cua, ốc ở chợ. Không phải ai cũng biết đó là nữ tác giả tiểu thuyết có tác phẩm đang xôn xao dư luận. Người biết thì thương tình gọi lại cho cái này, bán rẻ cho cái kia. Bà hàng cháo sườn ở chợ Diên Hồng, sáng nào cũng ưu tiên cho "cô nhà văn" thêm lưng bát cháy cháo.
Báo Nhân dân số ra ngày 10-9-1989 cho đăng bài "Một nhà văn, một cuốn tiểu thuyết về ngành Giáo dục: Trần Thị Nhật Tân với Dòng xoáy" của tác giả Lê Chi (một người quen của nhà thơ Phùng Quán). Sau khi trân trọng giới thiệu nguyên văn lá thư của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh, bài báo viết: Trần Thị Nhật Tân vào đời không phải để viết văn. Cô nhập thế với nghề cô giáo, và hiện nay vẫn là cô giáo ở ngay quê hương cô - thành phố Nam Định. Thế rồi, có một "Dòng xoáy" nào đó đã đưa cô vào nghiệp văn chương. Chiến tranh, những đau thương của nó, rồi hoà bình và chiến thắng, những gồ ghề không lường trước của nó; những cái sai, cái đúng, cái vô lý và cái hợp lý, cái mới còn le lói và cái cũ còn hoành hành... Rồi cô là một nạn nhân, trong khi và sau khi là người chứng kiến... "Dòng xoáy" bắt đầu. Cái xã hội thu nhỏ của cô, một trường Trung học thôi, đã bắt cô, nhưng cũng giúp cô nhận diện những vấn đề và thực trạng của xã hội lớn. Chính tính vĩ mô trong cái vi mô đó, là cái nôi của hầu hết các nhà văn chân chính. Nhật Tân cô giáo đã trở thành Nhật Tân nhà văn từ cái nôi đó...
Bài báo còn cho biết: Nhật Tân quyết định viết dòng xoáy vào năm 1976. Cũng từ đó, "Dòng xoáy" đã đưa cô qua bao nỗi truân chuyên và sau cùng đã đưa cô ra tới... vỉa hè. Không có ăn - bạn bè và nhân dân cưu mang. Không có chỗ ở - bạn bè và nhân dân cưu mang. Cô đã từng phải sống và viết nhờ trên các hành lang, quán chợ. Không biết người phụ nữ này lấy đâu ra nghị lực để theo đuổi đến cùng mục đích của mình?... Nghe nói cô đã viết đi viết lại tới hơn mười lần. Rồi một nghĩa cử của nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Tú đã giúp cô có được một tháng tại Nhà sáng tác của Hội Nhà văn Việt Nam bên hồ Đại Lải và cô đã hoàn thành tác phẩm... "Dòng xoáy" đã tới đích vào mùa hè năm 1989, sau một chặng đường 13 năm.
Sách mới in ra, được nhiều người đọc, sau hai tháng đã bán hết cả 4.000 cuốn, mà đến nay cô muốn mua để tặng bạn bè cũng không còn. Trong số các bạn đọc của cô, có đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh. Đọc xong, đồng chí Tổng Bí thư đã viết cho Nhật Tân một lá thư dài, khen ngợi tác phẩm hấp dẫn, có sức thuyết phục, có tính chiến đấu cao, thể hiện niềm tin sắt đá vào cái thiện, vào môt tương lai tất yếu phải sống đẹp hơn... Vinh dự cho Nhật Tân. Cũng là một phần thưởng lớn cho cô - một phần thưởng mà không dễ gì một nhà văn có được.
Đã sang tuổi "bà" từ lâu, nhưng Trần Thị Nhật Tân vẫn sống một mình. Dù thời xuân sắc trước đây, không ít chàng trai đã say mê cô giáo Nhật Tân, nhiều người đàn ông tài giỏi đã ngỏ lời yêu và tha thiết và muốn cưới cô làm vợ... Nhưng như người ta thường bảo: "Hồng nhan bạc phận", hạnh phúc đã không mỉm cười với nữ nhà văn đất Thành Nam một thời xinh đẹp và tài hoa ấy.
Bây giờ, người đàn bà ấy bước đi đã chậm chạp, suốt ngày phải đội mũ, buộc khăn trên đầu vì "sợ gió" đang sống âm thầm, khép kín trong bốn bức tường bao quanh khu vườn nhỏ và ngôi nhà cũ. Cái ngõ vắng khuất nẻo và quanh co ấy chỉ có tiếng chó sủa mỗi khi có tiếng xe máy đi qua. Chủ nhà thường tự hào giới thiệu với khách mảnh vườn rau đã giúp bà sống theo kiểu "tự cung tự cấp", không cần quan tâm đến việc đi chợ. Trong nhà không có điện thoại, không có tủ lạnh, thậm chí không có cả ti vi, đài thu thanh... nên cả xã hội và thế giới bên ngoài có biến đổi thế nào, dường như cũng không ảnh hưởng tới ngôi nhà này là mấy.
Hàng ngày, Trần Thị Nhật Tân vẫn cặm cụi viết văn, làm thơ và dạy học văn miễn phí cho các cháu nhỏ hàng xóm. Tháng hè năm nào bà cũng tổ chức luyện thi từ thiện môn văn cho vài học sinh thi đỗ đại học. Vốn là cô giáo, nên chữ viết trong bản thảo của bà cũng rất đẹp và nắn nót. Bây giờ việc in ấn tác phẩm khó khăn hơn trước nhiều. Hiếm hoi lắm mới có tờ báo, hay tạp chí in cho Trần Thị Nhật Tân một bài thơ, một mẩu truyện ngắn, kèm theo những đồng tiền nhuận bút ít ỏi.
Nhà xuất bản Thanh Niên đã quyết định tổ chức tái bản tiểu thuyết "Dòng xoáy" (có sửa chữa và bổ sung thêm nhiều tư liệu quý) - Cuốn sách từng mang lại cho cuộc đời bà biết bao nhục nhã, cay đắng và cả vinh quang!
Vì sao tác phẩm kể trên lại có thể gây "sốc" cho cả Thành Nam và làm xôn xao ngành Giáo dục một thời và Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh đã hai lần trực tiếp viết thư tay và mời tác giả của nó tới gặp gỡ trò chuyện? Câu trả lời có trong cuốn sách mà quý bạn đọc đang cầm trên tay! (Nguồn VTV)
|
|
 |
|
 |
|
|
Đăng nhập
Đăng ký
Trợ giúp
ChatBox
Tìm kiếm
News 
Site map 
SitemapIndex 
RSS Feed