Ðường Hồ Chí Minh trên biển,
con đường huyền thoại, một sáng tạo độc đáo
của Ðảng, quân đội và nhân dân ta ( * )


(Diễn văn của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang tại Lễ kỷ niệm)





Kính thưa các đồng chí Lãnh đạo Ðảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam,

Thưa các đồng chí lão thành cách mạng, các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, các vị khách quý,

Thưa đồng bào, đồng chí và chiến sĩ cả nước,

Hôm nay, Ban Chấp hành Trung ương Ðảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước, Chính phủ, Quốc hội Nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức trọng thể Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày mở đường Hồ Chí Minh trên biển, con đường huyền thoại, một sáng tạo độc đáo của Ðảng, quân đội và nhân dân ta, con đường đã góp phần quan trọng vào thắng lợi vĩ đại của dân tộc ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Thay mặt Lãnh đạo Ðảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tôi thân ái gửi tới các vị đại biểu, các vị khách quý, cùng toàn thể đồng bào, đồng chí và chiến sĩ cả nước lời chúc mừng tốt đẹp nhất.

Thưa đồng bào, đồng chí và chiến sĩ cả nước,

Sau năm 1954, với âm mưu chia cắt lâu dài đất nước ta, các thế lực cầm quyền hiếu chiến Mỹ và tay sai ngang nhiên xóa bỏ Hiệp định Giơ-ne-vơ, đưa quân xâm lược, biến miền nam thành thuộc địa kiểu mới và căn cứ quân sự, làm bàn đạp tấn công miền bắc nước ta. Trước tình hình đó, Ðảng ta đã xác định: "Con đường giải phóng miền nam là con đường cách mạng bạo lực", chủ trương nhanh chóng tổ chức chi viện sức người, sức của, vũ khí từ miền bắc Xã hội chủ nghĩa cho chiến trường miền nam. Thực hiện chỉ đạo của Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương, cùng với việc tổ chức Ðoàn 559 mở tuyến vận tải trên bộ vượt qua dãy Trường Sơn, sau khi nghiên cứu, thử nghiệm và chuẩn bị về mọi mặt, ngày 23-10-1961, Bộ Quốc phòng ra Quyết định thành lập Ðoàn vận tải quân sự 759, mở tuyến đường chiến lược mới, Ðường Hồ Chí Minh trên biển, để vận chuyển người và vũ khí tới các chiến trường xa ở miền nam, những nơi mà đường Hồ Chí Minh trên dãy Trường Sơn chưa thể vươn tới.

Từ đây cho đến ngày toàn thắng, trong suốt 14 năm, từ năm 1961 đến năm 1975, trên con đường Hồ Chí Minh trên biển, cán bộ, chiến sĩ Ðoàn 759, Ðoàn 125, Quân chủng Hải quân, trên những "con tàu không số" đã lập nên những kỳ tích anh hùng. Những con tàu thô sơ, nhỏ bé, chở nặng vũ khí đã bí mật, bất ngờ, mưu trí, sáng tạo, dũng cảm vượt qua mọi sóng to, gió lớn, bão táp của biển cả, vượt qua sự ngăn chặn, bao vây, lùng sục của lực lượng hải quân, không quân hùng hậu với hệ thống quan sát, cảnh giới từ xa và vũ khí hiện đại của Mỹ, ngụy để đi đến các chiến trường. Mỗi chuyến ra đi là mỗi lần quyết tử, một cuộc đấu trí căng thẳng, vừa bình tĩnh, mưu trí, quả cảm đánh lừa địch để đến đích an toàn, vừa sẵn sàng chiến đấu, chấp nhận hy sinh, nhiều khi phải phá hủy cả con tàu để bảo vệ bí mật đường vận chuyển. Ðịch ngăn chặn tuyến này, bến này, ta mở ra tuyến khác, bến khác. Ðịch phát hiện ra cách thức vận chuyển này, ta tìm ra phương thức vận chuyển khác. Hàng trăm lượt tàu đã ra khơi, về đích; hàng nghìn tấn vũ khí, khí tài, hàng hóa, thuốc chữa bệnh, hàng chục nghìn cán bộ, chiến sĩ đã từ hậu phương lớn được đưa vào tiền tuyến lớn, đáp ứng kịp thời cho các chiến trường Nam Bộ, Nam Trung Bộ, Khu 5, góp phần cùng quân và dân ta đánh thắng mọi chiến lược chiến tranh của kẻ địch, đưa cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước vĩ đại của nhân dân ta đến thắng lợi hoàn toàn.

Năm tháng sẽ qua đi, nhưng Ðường Hồ Chí Minh trên biển mãi mãi là niềm tự hào của quân đội ta, nhân dân ta, là biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, của trí thông minh, lòng dũng cảm, ý chí sắt đá, quyết tâm giành độc lập, tự do, thống nhất đất nước của dân tộc ta.

Ðường Hồ Chí Minh trên biển, con đường vận tải bí mật, bất ngờ, có ưu thế về thời gian, hiệu quả và khả năng vận chuyển sâu vào các chiến trường xa, là một sáng tạo độc đáo, đặc sắc, thể hiện tầm nhìn chiến lược, tài thao lược của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Ban lãnh đạo tối cao của Ðảng, Nhà nước, Quân đội ta trong nghệ thuật chỉ đạo chiến tranh cách mạng, kế thừa và phát huy truyền thống đánh giặc anh hùng của ông cha ta trong thời đại mới.

Ðường Hồ Chí Minh trên biển thể hiện quyết tâm, ý chí "không có gì quý hơn độc lập tự do", khát vọng cháy bỏng dù có phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải giành cho được độc lập, tự do, thống nhất của dân tộc ta, không một khó khăn, trở ngại nào, không một kẻ thù nào có thể ngăn cản được. Ðó cũng là biểu hiện sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng của nhân dân ta, đặc biệt là của cán bộ, chiến sĩ Ðoàn 759, Ðoàn 125, Hải quân nhân dân Việt Nam anh hùng, ròng rã 14 năm, đã bền bỉ, mưu trí, dũng cảm, sẵn sàng hy sinh vì nghĩa lớn. Trong đó, nhiều đồng chí cùng với con tàu đã mãi mãi ở lại với biển cả, với non sông đất nước, tô thắm thêm truyền thống vẻ vang của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng. Tổ quốc mãi mãi ghi công, đời đời ghi nhớ những hy sinh cao cả của các đồng chí và biết bao đồng bào, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do, thống nhất đất nước.

Ðường Hồ Chí Minh trên biển còn là biểu tượng cao đẹp của tình đoàn kết quân - dân thắm thiết, sự phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng giữa những con tàu không số với nhân dân những vùng bến, bãi nơi có con tàu đến. Sự chở che, chăm sóc, nuôi dưỡng với tình cảm yêu thương sâu sắc của nhân dân các địa phương với cán bộ, chiến sĩ tàu không số, tiếp thêm nghị lực, sức mạnh cho các chiến sĩ trong cuộc chiến đấu vô cùng gian khổ, ác liệt; là biểu tượng sáng ngời về tinh thần đoàn kết quốc tế cao cả. Ðể những con tàu không số giữ được bí mật, bất ngờ, vượt qua mọi khó khăn, nguy hiểm đến đích an toàn, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, chúng ta nhận được sự giúp đỡ chí tình của các nước Xã hội chủ nghĩa anh em và bạn bè quốc tế, nhất là của Liên Xô, Trung Quốc, Ðảng, Nhà nước và nhân dân ta mãi mãi biết ơn sự giúp đỡ chí tình, những nghĩa cử cao đẹp đó.

Thưa đồng bào, đồng chí và chiến sĩ cả nước,

Ngày nay, đất nước ta đã hòa bình, thống nhất, đang thực hiện công cuộc đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam Xã hội chủ nghĩa.

Ðại hội lần thứ XI của Ðảng đã đề ra đường lối xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kế hoạch 5 năm 2011-2015; chiến lược 10 năm 2011-2020 với mục tiêu giữ vững ổn định chính trị xã hội, độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, đưa đất nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020. Thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ, mục tiêu Ðại hội XI của Ðảng đề ra đòi hỏi sự quyết tâm, nỗ lực phấn đấu rất cao của toàn Ðảng, toàn dân, toàn quân ta. Những bài học kinh nghiệm, những hy sinh cao cả và chiến công oanh liệt của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân ta trên con đường Hồ Chí Minh trên biển trong những năm tháng chiến tranh ác liệt vẫn còn nguyên ý nghĩa đang thôi thúc, nhắc nhở, động viên, khích lệ chúng ta hôm nay.

Chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong chiến đấu, ý chí kiên cường quyết giành độc lập tự do, thống nhất Tổ quốc cần được kế thừa, phát huy, trở thành chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Xã hội chủ nghĩa, thành ý chí vươn lên vượt qua mọi khó khăn, thách thức, quyết tâm xây dựng đất nước ta ngày càng đàng hoàng hơn, to đẹp hơn, trở thành nước công nghiệp hiện đại, sánh vai cùng các cường quốc năm châu, đem lại ấm no, hạnh phúc cho nhân dân. Khí thế hào hùng mỗi người làm việc bằng hai vì miền nam ruột thịt, tất cả cho tiền tuyến, tất cả để chiến thắng cần được chúng ta tiếp tục nuôi dưỡng, phát huy, trở thành phong trào thi đua yêu nước sâu rộng trong mọi lĩnh vực, mọi tầng lớp nhân dân, ở mọi miền đất nước trong thời kỳ mới. Những phẩm chất cao đẹp của cán bộ, chiến sĩ và đồng bào ta trong những năm tháng kháng chiến gian khổ, sẵn sàng hy sinh tất cả vì lý tưởng độc lập dân tộc và Chủ nghĩa xã hội, vì sự nghiệp lớn của dân tộc ta cần được gìn giữ, phát huy, truyền lại cho các thế hệ hôm nay và mai sau, nhất là thế hệ trẻ; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân ta. Lòng dũng cảm, trí thông minh, sáng tạo của đồng bào, chiến sĩ ta để đánh thắng những kẻ thù hung bạo cần được phát huy mạnh mẽ trong thời kỳ cách mạng khoa học công nghệ hiện đại, toàn cầu hóa, đất nước ta đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển kinh tế tri thức, hội nhập quốc tế. Bối cảnh tình hình đó, yêu cầu nhiệm vụ phát triển đất nước đòi hỏi phải phát triển mạnh mẽ giáo dục đào tạo, khoa học công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát huy bản lĩnh và trí tuệ của con người Việt Nam, nguồn lực quan trọng nhất cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước. Những bài học về đoàn kết quân dân, phối hợp, hợp đồng chặt chẽ giữa các lực lượng; đoàn kết quốc tế, hợp tác và sử dụng có hiệu quả sự giúp đỡ của bạn bè trên thế giới, tạo nên sức mạnh tổng hợp để làm nên chiến thắng, ngày nay vẫn còn nguyên giá trị, cần phải được phát huy mạnh mẽ trong phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, cũng như trong củng cố quốc phòng, an ninh của đất nước; gắn chặt chẽ giữa phát triển kinh tế xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh, xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, xây dựng quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, xứng đáng là chỗ dựa tin cậy của Ðảng, Nhà nước và nhân dân ta. Ðó chính là những việc làm có ý nghĩa to lớn và thiết thực để chúng ta kỷ niệm 50 năm Ngày mở Ðường Hồ Chí Minh trên biển.

Thưa đồng bào, đồng chí và chiến sĩ cả nước,

Kỷ niệm 50 năm Ngày mở Ðường Hồ Chí Minh trên biển, tự hào về những chiến công oanh liệt, truyền thống vẻ vang của nhân dân ta, quân đội ta, chúng ta quyết gìn giữ và phát huy mạnh mẽ truyền thống đó trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới. Hào khí của dân tộc, vận hội mới của đất nước thôi thúc chúng ta tranh thủ thời cơ, vượt qua thách thức, nỗ lực phấn đấu, xây dựng thành công nước Việt Nam Xã hội chủ nghĩa dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, xứng đáng với những công lao to lớn, khát vọng cháy bỏng và sự hy sinh cao cả của các thế hệ đi trước, viết tiếp trang sử vàng vẻ vang, hào hùng của dân tộc.

Tinh thần Ðường Hồ Chí Minh trên biển bất diệt!

Ðảng Cộng sản Việt Nam quang vinh muôn năm!

Nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam muôn năm!

Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại sống mãi trong sự nghiệp của chúng ta!

Xin trân trọng cảm ơn.

------------------------------------

(*) Ðầu đề là của Báo Nhân Dân.

Nguồn: Báo Nhân dân điện tử

50 năm đường Hồ Chí Minh trên biển
Cầu truyền hình trực tiếp “Sáng mãi Đường Hồ Chí Minh trên biển”

TRI ÂN ĐỂ TIẾP NỐI!



Hợp xướng “Đất nước bên bờ sóng” mở màn cầu truyền hình.
Ảnh: TRỌNG HẢI


QĐND - Chuỗi hoạt động chào mừng kỷ niệm 50 năm Ngày mở Đường Hồ Chí Minh trên biển (23-10-1961/23-10-2011) đã được khép lại bằng chương trình cầu truyền hình trực tiếp “Sáng mãi Đường Hồ Chí Minh trên biển”, diễn ra tối 23-10. Chương trình được sự chỉ đạo của Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam; do Bộ tư lệnh Hải quân và Đài Truyền hình Việt Nam phối hợp tổ chức; diễn ra tại 3 điểm cầu: Đồ Sơn (Hải Phòng); Lữ đoàn 125 Hải quân (Cát Lái - TP Hồ Chí Minh) và bến Vàm Lũng, huyện Ngọc Hiển (Cà Mau) từ 20 đến 22 giờ 30 phút.
Tham dự chương trình tại điểm cầu Đồ Sơn có các đồng chí: Phó đô đốc Nguyễn Văn Hiến, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Tư lệnh Quân chủng Hải quân; Nguyễn Văn Thành, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Hải Phòng; Trung tướng Nguyễn Tuấn Dũng, Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, Phó trưởng Ban tổ chức cấp Nhà nước các hoạt động kỷ niệm 50 năm Đường Hồ Chí Minh trên biển... Tại điểm cầu Lữ đoàn 125 có các đồng chí: Trung tướng Nguyễn Thành Cung, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Trưởng Ban tổ chức cấp Nhà nước các hoạt động kỷ niệm 50 năm Đường Hồ Chí Minh trên biển; Lê Hoàng Quân, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh; má Mười Riều, bà má huyền thoại 92 tuổi đã có nhiều công lao to lớn đối với Đường Hồ Chí Minh trên biển. Tại điểm cầu Vàm Lũng có các đồng chí: Bùi Công Bửu, Phó bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Cà Mau; Thượng tướng Bùi Văn Huấn, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị; Chuẩn đô đốc Lê Văn Đạo, Phó tư lệnh Quân chủng Hải quân... Đặc biệt, tại ba điểm cầu có sự tham dự của các Bà mẹ Việt Nam anh hùng, đông đảo cán bộ, thủy thủ Đoàn Tàu không số.
Hành trình cùng những kỷ vật
Trước ngày Đại tá Trần Phong, người có 11 năm làm cán bộ tham mưu ở Đoàn tàu không số được Ban tổ chức mời ra Hải Phòng tham dự cầu truyền hình, chúng tôi đã đến thăm ông tại nhà riêng, ở quận 1, TP Hồ Chí Minh. Trong căn phòng nhỏ nằm trên gác 3, Đại tá Trần Phong bày ra cho chúng tôi xem những tấm bản đồ, những kỷ vật một thời làm công tác tham mưu của ông. Đại tá Trần Phong nói: "Nếu là con đường trên bộ, chúng ta có thể vinh danh bằng cách xây dựng các nhà tưởng niệm, bia di tích, tượng đài... ở các địa danh ghi dấu ấn lịch sử dọc các tuyến đường. Nhưng đối với Đường Hồ Chí Minh trên biển, sự vinh danh ấy chính là cuộc hành trình từ trái tim đến với trái tim, làm sống lại ký ức của những con người trong cuộc, cùng những kỷ vật đã góp phần làm nên lịch sử".
Và đêm 23-10, khán giả truyền hình cả nước đã thực sự cảm động khi nghe câu chuyện do Đại tá Trần Phong kể, gắn với những kỷ vật của ông và đồng đội một thời, đặc biệt là cuốn sổ công tác tham mưu trong những năm tháng ở Đoàn tàu không số. Các thủy thủ của Đội 1 trên con tàu Phương Đông ngày ấy, bây giờ chỉ còn lại ba người: Võ Tấn Thành, Nguyễn Xuân Lai và Ngô Văn Tân (tên thường gọi Năm “khói lửa”). Những kỷ vật giản dị và thân thuộc như: Sổ ghi chép, tẩu thuốc, bật lửa, đèn pin, ra-đi-ô... và cả những bức thư đồng đội ở bến, trên tàu gửi cho nhau qua năm tháng đã sờn góc, ố vàng... đã góp phần làm nên chất “huyền thoại” của những ký ức. Đã nửa thế kỷ trôi qua nhưng ông Ngô Văn Tân vẫn nhớ như in chuyến đi đầu tiên trên con tàu năm ấy. Ông Tân bồi hồi kể lại chuyện tàu bị hỏng dọc hải trình, đồng đội chụm đầu bên nhau dưới ánh đèn pin như đom đóm để sửa tàu.
Cũng nhớ về những chiếc đèn pin, Đại tá Khưu Ngọc Bảy từ điểm cầu Cà Mau đã giúp khán giả hiểu rõ về những ám hiệu từ ánh đèn. Những ánh sáng nhấp nháy trong đêm từ chiếc đèn pin đã giúp hàng trăm chuyến tàu cập bến an toàn, đúng địa điểm, tránh được vòng vây của địch. Một thoáng ngạc nhiên của khán giả tham dự, theo dõi chương trình khi bản nhạc ca khúc “Giải phóng Điện Biên” vang lên. Chỉ đến khi ông Khưu Ngọc Bảy nói về ý nghĩa của bản nhạc ấy trong những năm tháng đón các chuyến tàu không số cập bến, mọi người mới vỡ òa trong niềm vui sướng, xúc động. Ông Bảy cho hay, đó chính là ám hiệu báo bến động trong giai đoạn tàu đi công khai. Khi bến êm, tàu vào an toàn thì ám hiệu là bản nhạc “Tiểu đoàn 307”, do Đài Tiếng nói Việt Nam phát tín hiệu từ Trung tâm chỉ huy Bộ tư lệnh Hải quân.
Ông Huỳnh Húa, người đã thực hiện 18 chuyến đi trên tàu không số; Đại tá Hồ Kiêm, nguyên thủy thủ Tàu 56; y sĩ Nguyễn Hoàng Hùng; chiến sĩ pháo thủ Phùng Văn Quý... với những câu chuyện gắn với các kỷ vật thân thuộc như tấm lưới đánh cá, dụng cụ y tế, đèn hải trình, những bức thư gửi cho đồng đội... đã giúp khán giả truyền hình có một góc nhìn nhân văn sâu sắc về các chiến sĩ tàu không số, ẩn phía sau những chiến công và những mất mát, hy sinh thầm lặng.
Ký ức của “Hoa hậu Rừng Đước”
Ông Lê Xuân Khảm, người đã vượt biển vào Nam và ở lại đó ròng rã 14 năm trời thực hiện nhiệm vụ, đến với chương trình bằng tâm trạng bồi hồi. Với ông, vùng đất Ngọc Hiển, Cà Mau thân quen như quê hương thứ hai của mình. Bà con lối xóm ở ấp Vinh Hoa, xã An Quân, huyện Ngọc Hiển là những con người tình nghĩa keo sơn như ruột thịt. Ông nhớ mãi lần con Tàu 69 đi lạc hải trình, được người dân địa phương dẫn đường vào trú ẩn trong con rạch kín. Có cụ già bị mù, khi nghe tin tàu của cách mạng chở vũ khí vào Nam đánh giặc, cụ đã giục con cháu dắt cụ ra tận tàu. Bàn tay gân guốc, nhăn nheo của cụ sờ lên thân tàu như thể sờ lên mặt đứa con đi xa lâu ngày trở về. Sau giây phút vui sướng, cụ giục con cháu nhanh tay chặt cây che chắn, ngụy trang, bảo vệ an toàn cho con tàu...
Một cuộc gặp gỡ bất ngờ và cảm động diễn ra. Ông Khảm gặp lại cô Nguyễn Thị Lợi (Út Lợi) ngay tại cầu truyền hình. Những người làm chương trình đã rất thành công khi giữ bí mật đến giây cuối cùng trước khi ông Khảm gặp lại cô Út ngày xưa. Nước mắt hội ngộ mừng mừng, tủi tủi. Mái đầu xanh, thân thể cường tráng của người chiến sĩ tàu không số ngày nào bây giờ đã pha sương, bàn tay run run đỡ lấy những kỷ vật bé nhỏ. Ngày đó, Út Lợi là một thôn nữ xinh xắn, đảm đang, được các chiến sĩ tàu không số yêu quý gọi là “Hoa hậu Rừng Đước”. Mỗi bận có tàu vào, cô lại thức đêm cặm cụi may vá áo quần cho các chiến sĩ. Bàn tay khéo léo, tấm lòng nhân ái và tâm hồn trong trẻo của cô như dòng nước mát chảy vào tâm hồn của các chiến sĩ tàu không số. Rời bến ra Bắc, các anh ghi thư cho Út rất nhiều. Cô cũng làm rất nhiều bài thơ tặng các anh. Và hôm nay, cô Út của ngày xưa vẫn còn giữ nguyên vẹn những bức thư ấy. Xin trích một đoạn trong bức thư của người chiến sĩ có tên là Trinh gửi cho “Hoa hậu Rừng Đước”: “Mỗi lần nhớ đến quê hương Rạch Gốc, anh Trinh lại nhớ tất cả bà con, anh em chòm xóm thân yêu. Anh Trinh còn ghi mãi trong lòng mình một cảnh quê xa, nơi ấy có rừng xanh trùng điệp, những nhành lá rung rinh che mát, che được mắt quân thù cho những người còn sống hôm nay. Ôi, có biết bao điều anh Trinh cần phải nói vào cánh thư này để tỏ lòng thiết tha, thể hiện sự chờ trông một dịp nào đó anh sẽ được trở lại nơi này...”.
Cũng vì những tình cảm thiêng liêng mà gần gũi như thế nên gia đình cô Út, dù phải 8 lần thay đổi chỗ ở để tránh tai mắt của địch, nhưng không một ngày bỏ chốt, bỏ bến... Câu chuyện của cô Út thêm một lần nữa cho ta thấy, chiến công, huyền thoại của các cán bộ chiến sĩ đoàn tàu không số chính là bắt nguồn từ sự đùm bọc, chở che và sự yêu thương của nhân dân, nhiều khi được xây đắp nên từ những việc làm, những suy nghĩ rất đỗi bình dị. Cái bình dị góp phần làm nên sự vĩ đại của một con đường, một chiến dịch và cả cuộc kháng chiến toàn thắng của một dân tộc bình dị mà anh hùng.
Trở về sau chiến tranh, những thủy thủ tàu không số có người rất nổi tiếng nhưng cũng có người sống cuộc đời bình lặng. Ông Lê Văn Nhược, khách mời của chương trình là một người như vậy. Sau ngày đất nước thống nhất, ông về làm việc tại một công ty lương thực. Không ai biết ông là thủy thủ tàu không số, mãi cho đến năm 2008, ông gặp lại đồng đội ở Hải Phòng và bắt đầu cuộc tìm kiếm đồng đội và gia đình của đồng đội. Cuộc gặp gỡ bất ngờ và cảm động tại cầu truyền hình giữa ông Lâm Quang Tuyến và ông Mai Văn Khung cùng những đồng đội khác sau 43 năm kể từ khi con Tàu 235 buộc phải phá hủy tại Hòn Hèo năm 1968 diễn ra thật cảm động. Người trong cuộc nghẹn ngào không khóc được nhưng khán giả thì không ai cầm nổi nước mắt.
Viết tiếp huyền thoại
Điểm cầu tại Lữ đoàn 125 Hải quân cũng chính là điểm dừng cuối cùng sau 20 ngày hành trình theo dấu tích Đường Hồ Chí Minh trên biển. Tham gia cuộc hành trình với các bác là những đại biểu thanh niên, sinh viên. Những tâm sự của hai sinh viên Nguyễn Thành Trung (Đại học Đà Nẵng) và Trịnh Thị Hiền Trân (Đại học KHXH và Nhân văn TP Hồ Chí Minh) cũng chính là tình cảm, trách nhiệm, mong ước, khát khao của tuổi trẻ hôm nay.
Nguyễn Thu Hằng, đoàn viên Chi đoàn Vụ Khoa giáo Văn xã, Văn phòng Chính phủ, vừa đoạt giải đặc biệt cuộc thi tìm hiểu “Huyền thoại Đường Hồ Chí Minh trên biển”. Trò chuyện với Hằng, chúng tôi hiểu hơn về tình cảm, trách nhiệm của tuổi trẻ trước những chiến công huyền thoại của cha anh. Bài dự thi của Hằng được thực hiện rất công phu, dày hàng trăm trang, trong đó có rất nhiều hình minh họa do Hằng tự vẽ, khắc họa lại các sự kiện nổi bật trong 14 năm hoạt động của Đoàn tàu không số.
Thế hệ cha anh đã viết nên huyền thoại Đường Hồ Chí Minh trên biển bằng lý tưởng cách mạng cao cả và sự hy sinh xương máu. Hôm nay, bằng trí tuệ, niềm tin, nghị lực và sự tiếp lửa truyền thống, thế hệ trẻ Việt Nam nguyện kế tục xứng đáng những thành quả cách mạng của cha anh. Đường Hồ Chí Minh trên biển và các chiến sĩ tàu không số mãi mãi là bài học, là tấm gương sáng về đức hy sinh, dám nghĩ, dám làm, vì niềm tin tất thắng của cả dân tộc. Đó cũng chính là thông điệp mà Phó đô đốc Nguyễn Văn Hiến nhắn gửi khi kết thúc chương trình.

PHAN TÙNG SƠN – LÊ DUY HỒNG
( Nguồn: http://www.qdnd.vn )