[font=Tahoma,sans-serif]Tình cờ lang thang trên mạng, được (hay bị?) đọc một bài bình phẩm rất lạ mắt lạ tai, nó khiến mình liên tưởng một lần tới… 12 câu thành ngữ. Vừa buồn vừa vui. Bèn cũng nối gót cái ông phê bình (O.P.B) nào đó, thử đưa lên mạng vài cảm nghĩ.[/font]
[font=Tahoma,sans-serif] [/font]
[font=Tahoma,sans-serif] [/font]
[font=Tahoma,sans-serif]Trước hết xin thưa rõ: người viết bài này chỉ là một độc giả xoàng, biết đọc chữ quốc ngữ và có bụng mê và quý văn chương, chứ chẳng đỗ tiến sĩ thạc sĩ gì. (Thật tiếc, vì không có cơ hội để, như ai, khoe cái “mác” nào cả)![/font]
[font=Tahoma,sans-serif]
Như trên đã nói: đọc bài bình phẩm nọ, tôi liên tưởng tới một dọc… 12 câu thành ngữ. Tại sao thế? Và đó là những câu thành ngữ gì? Xin thưa, theo thứ tự.
[/font]
[font=Tahoma,sans-serif]
Thứ nhất, đó là câu “dao to búa lớn”. Để thấm thía cái nghĩa của chữ dao to búa lớn, thiển nghĩ chỉ cần hạ cố đọc mỗi một “câu rao” (petrotimes) của O.P.B này hầu như đã đủ. Nó như thế này: đọc những tác phẩm văn thơ ở đây người ta mới “tá hỏa” vì nhiều câu không chỉ sai cơ bản về gieo vần, thanh điệu, rỗng tuếch về nội dung mà còn hỏng về mặt kiến thức một cách nghiêm trọng. Ố là là! Cái giọng nghe mới hách làm sao! Rõ là “thùng rỗng kêu to”. (Ủa, hình như lại là một câu thành ngữ nữa! Vậy cứ cho là câu thành ngữ thứ hai cũng được)!
[/font]
[font=Tahoma,sans-serif]
Vì sao thế? Vì tự thân câu này, nghe nổ lắm, khiến người ta có thể “tá hỏa”, nhưng thực ra nó chả có nghĩa gì! (hoặc chỉ có nghĩa là thùng rỗng kêu to). Ta cứ thử phân tích một chút là thấy rõ. “Ông phê bình” (có đúng là “ông phê bình” không? Hay chỉ là ông…) nọ viết: … nhiều câu không chỉ sai cơ bản về gieo vần, thanh điệu… Xin hỏi thử O.P.B: sai cơ bản là sai thế nào? Tại sao phải viện đến chữ cơ bản ở đây? Khi chúng ta bình phẩm thơ của một tác giả nào đó – ông H.U.D chẳng hạn – ta chỉ cần nhận xét nó đúng hoặc sai (về gieo vần và thanh điệu) là đủ, hà tất phải viện đến một “từ ngữ nổ” như từ ngữ “cơ bản” – vốn là từ ngữ để dùng cho một vấn đề về chính trị, về triết học… làm gì! Chỉ mới phát ngôn vài chữ, đã thấy O.P.B này nói (và viết) một cách huênh hoang, khoác lác, chẳng có ý thức gì!
[/font]
[font=Tahoma,sans-serif]
Bây giờ, vào vấn đề nội dung thử xem sao. O.P.B này cho rằng H.U.D làm thơ “sai cơ bản về gieo vần và thanh điệu”. Nay ta thử phân tách từng điểm một. Thứ nhất là về gieo vần. Xin hỏi: O.P.B nói cho vui, nói mà không hiểu mình nói gì, hoặc là có ai đó bảo ông nói nên ông nói? Lại xin hỏi: trong bài phê bình của mình, ông có đề cập đến 2 tập thơ “Những Bước Về Tâm”, “Những Bước Về Linh” của H.U.D. Vậy ông có đọc 2 tập thơ ấy chưa? Có vẻ như ông chưa hề đọc, hoặc bản thân ông chẳng hiểu cái sự gieo vần là cái sự gì! Đây, tôi xin trích ra các “chữ đối tượng” – hay gọi là “chữ đương sự” cũng được, tùy ý ông – của… 108 câu thơ đầu trong tập Những Bước Về Tâm để ông vả quý bạn đọc giả thưởng lãm cho vui nhé! Đây:
[/font]
[font=Tahoma,sans-serif] [/font]
[font=Tahoma,sans-serif]“Hỏi thăm văn hóa là gì? [/font]
[font=Tahoma,sans-serif]Văn là vẻ đẹp – vẻ huy, vẻ hoàng.[/font]
[font=Tahoma,sans-serif]Bước đi nhân loại rỡ ràng[/font]
[font=Tahoma,sans-serif]Tiến lên cái đẹp cao sang tinh thần.[/font]
[font=Tahoma,sans-serif]Hóa là chuyển hóa, chuyển luân –[/font]
[font=Tahoma,sans-serif] [/font]
[font=Tahoma,sans-serif]Thăng hoa tới cõi Mỹ Chân Thiện hoài.”[/font]
[font=Tahoma,sans-serif] [/font]
[font=Tahoma,sans-serif]Bây giờ xin trích gọn: gì – huy; hoàng – ràng – sang; thần – luân – chân[/font]
[font=Tahoma,sans-serif]
Xin lỗi, có chút thay đổi: ban đầu, tôi định trích thử cả 108 câu cho quý bạn đọc nhận xét. Nhưng chợt nghĩ lại: dài quá! Vậy tôi chỉ xin lấy danh dự của một kẻ thất-phu-ít-học-chẳng-có-học-vị-gì-cả mà bảo đảm là suốt 1080 câu thơ lục bát của Những Bước Về Tâm, chẳng có câu nào “cơ bản sai về gieo vần” cả. Trái lại, tất cả đều được gieo rất đúng vần. Lại nữa, hầu hết tập thơ đều được nâng niu gieo đúng chính vận; thản hoặc vì “đắn đo” về ý, mới miễn cưỡng chuyển qua thông vận mà thôi.
[/font]
[font=Tahoma,sans-serif] [/font]
[font=Tahoma,sans-serif]
Thông vận, đã đành là thứ sách; nhưng thử hỏi: ngay các bậc đại thi hào như Nguyễn Du – tác giả Kiều – hoặc Nguyễn Gia Thiều – tác giả Cung Oán, cũng chẳng thế nào tuân thủ trăm phần trăm theo chính vận: thản hoặc cũng phải có chỗ chuyển qua thông vận – là một điều cho phép – để giữ cho ý tứ được vuông tròn.
[/font]
[font=Tahoma,sans-serif] [/font]
[font=Tahoma,sans-serif]Tiện đây, cũng xin nhắc với OPB rằng: về mặt quy tắc gieo vần, chẳng có cái gì gọi là cơ bản hay không cơ bản cả: chỉ có mỗi vấn đề, là chính vận và thông vận. Và chính vận hay thông vận đều đúng luật.[/font]
[font=Tahoma,sans-serif]
OPB ơi! trong số hàng trăm tập thơ lục bát dài có mặt trên thi đàn nước ta, tập Những Bước Về Tâm mà ông ỏng ẹo chê bai (là gieo sai vần) đó, nhất định phải là một trong vài tập thơ gieo đúng vần nhất đấy, ông ạ. Ông có muốn đánh cược không nào?
[/font]
[font=Tahoma,sans-serif]Nay thử duyệt đến cái điều “sai cơ bản” thứ hai mà OPB “hàng tôm hàng cá” (À, vô tình đây lại là thành ngữ thứ ba về… ông!) lớn giọng tri hô trong bài viết của mình: Xem nào… à, đây rồi: “sai cơ bản” về thanh điệu. Câu này quả là hơi khó hiểu, ít ra thì cũng đối với tôi, kẻ thiểu học viết bài này. Vậy đành phải hỏi lại O.P.B thôi, kẻo không khéo lại mang tiếng “dốt mà hay nói chữ” (thành ngữ thứ tư!). Bởi chưng cổ đức có nói rằng: không biết thì nhận là không biết, ấy là biết vậy. Cho nên, trước khi tán gẫu với O.P.B cho vui, tôi muốn trịnh trọng hỏi ý ông: O.P.B ơi! ông hiểu chữ thanh điệu nghĩa là gì, nào? Và thơ H.U.D sai cơ bản thanh điệu ở chỗ nào? Ở câu nào? Ở bài nào? Ở quyển nào?[/font]
[font=Tahoma,sans-serif] [/font]
[font=Tahoma,sans-serif]
[/font]
[font=Tahoma,sans-serif]Ông H.U.D, theo tôi biết, có “viết nhảm” vài chục tập thơ, có tập thơ thất ngôn bát cú, có tập ngũ ngôn, có tập thất ngôn, có tập lục bát, có tập song thất lục bát. Tôi không có dịp đọc cả, nhưng qua dăm bảy tập gì đó, tôi chẳng thấy có câu nào vướng vào cái tội “sai cơ bản về thanh điệu” cả! Chắc ông “trông gà hóa cuốc” (thành ngữ thứ năm), nên nhầm! Giá như ông có chút lòng tự trọng thì nên lên tiếng chỉ cho tôi thấy những chỗ sai thanh điệu ấy, để tôi và các bạn đọc quan tâm yên lòng. Đừng chơi kiểu “hàng tôm hàng cá”, (thành ngữ thứ sáu, hình như thế!) không đẹp![/font]
[font=Tahoma,sans-serif] [/font]
[font=Tahoma,sans-serif]Bởi lẽ các câu “văn chướng” của O.P.B nhiều quá, tôi tạm dừng bút để đi làm những việc cần thiết khác. Xin hẹn đôi ba hôm, khi rỗi việc, tôi lại vào mạng tán gẫu tiếp với OPB. Hẹn gặp lại, ông bạn “hiện thân của 12 câu thành ngữ”, nhé![/font]