Thơ dịch của Nguyễn Hữ̃u Thăng

Ký hữu (Nguyễn Du)
Nguyên tác: Nguyễn Du

寄友

阮攸

清軒詩集

鴻山山月一輪明
千里長安此夜情
太璞不全眞面目
一州何事小功名
有生不帶公侯骨
無死終尋豕鹿盟
羨殺北窗高臥者
平居無事到虛靈

- Phiên âm -


Ký hữu (1)
Nguyễn Du (Thanh Hiên Thi Tập)


Hồng Sơn sơn nguyệt nhất luân minh
Thiên lí Trường An (2) thử dạ tình
Thái phác (3) bất toàn chân diện mục
Nhất châu (4) hà sự tiểu công danh
Hữu sanh bất đái công hầu cốt
Vô tử chung tầm thỉ lộc (5) minh
Tiện sát bắc song (6) cao ngọa giả
Bình cư vô sự đáo hư linh (7)

Chú thích:
1) Ký hữu: Bài này tác giả gởi cho bạn ở Hồng Sơn, khi ra Tràng An làm quan cùng nhà Nguyễn.
(2) Tràng An: Tức kinh đô Thăng Long.
(3) Thái phác: Viên ngọc còn ở trong đá, chưa mài dũa.
Sách Chiến Quốc chép: Vua Tề mời Nhan Xúc vào cung để trọng dụng. Xúc từ chối nói: "Ngọc sinh ở đá trên núi, nếu đem phá ra mà lấy dùng, không phải không quý giá, nhưng bản chất không còn nguyên vẹn. Kẻ sĩ sanh ra nơi đồng nội, nếu được dùng cho bổng lộc, không phải không hiển vinh, nhưng hình thái tinh thần không được trọn vẹn".
(4) Nhất châu: Khi mới ra làm quan cùng nhà Nguyễn, Tố Như nhận chức tri huyện Phù Dung thuộc Khoái Châu, tỉnh Sơn Nam (Hưng Yên) ngày nay.
(5) Thỉ lộc: Thỉ là heo rừng, lộc là hươu nai.
(6) Bắc song: Đào Tiềm, một cao hiền đời Tấn, có câu: "Tiết tháng năm tháng sáu, nằm nơi cửa sổ phía bắc, gió mát thoảng đến, tự coi như người đời Hi Hoàng".
(7) Hư linh: Cũng như tâm linh. Cõi lòng trong sạch và trống trơn không chút bận đến thế sự

- Dịch nghĩa -

Gửi bạn
Vầng trăng trên đỉnh Hồng Sơn, một bóng tròn vằng vặc,
Tràng An nghìn dặm một mảnh tình đêm nay.
Viên ngọc phác không giữ được trọn bộ mặt mắt thật của mình nữa,
Chút công danh ở một châu đáng kể gì
Sinh ra vốn không mang sẵn cốt công hầu,
Chưa chết thì rốt cuộc sẽ đi tìm lợn hươu làm bạn.
Thèm chết được cái thú của người ngồi cao nơi song bắc,
Sống yên ổn thường ngày, không một việc gì bận đến tâm hồn trong sáng.

Dịch Thơ:

Bản dịch của Nguyễn Hữu Thăng:
GỬI BẠN
Hồng Sơn trăng núi sáng lung linh
Ngàn dặm kinh đô lấp lánh tình
Ngọc quý đâu còn nguyên diện mạo
Châu xoàng nào đáng vẹn công danh
Công hầu chẳng đến cùng duyên phận
Hươu vượn cứ theo mãi kiếp mình
Chỉ muốn gối cao bên cửa Bắc
Bình yên vô sự nhẹ thênh thênh.

Tham khảo:
Bản dịch của Quách Tấn:
Ký hữu
Đêm nay ngàn Hống bóng trăng thanh,
Nghìn dặm Tràng An một mảnh tình.
Ngọc phác không gìn nguyên diện mục,
Thân đời khéo buộc nẻo công danh!
Công hầu cốt ấy đâu sanh sẵn,
Hươu vượn duyên kia quyết để dành.
Thong thả kìa ai song bắc tựa,
Chuyện ngoài chẳng chút bợn hư linh.

Bản dịch của Trần Nhất Lang:
Gửi bạn
Trăng tỏa đêm nay sáng núi Hồng
Trường An thăm thẳm dạ mơ mòng
Châu xa chức nhỏ xem đâu nặng
Ngọc quí đá chìm chạm chửa xong
Tướng số công hầu người sẵn có
Hươu nai bè bạn chốn hằng mong
Muốn nằm như bác bên song Bắc
Thế sự ngoài tai chẳng bận lòng.

Thơ Nguyễn Du

對酒
阮攸

趺坐閒窗酒眼開
落花無數下蒼苔
生前不盡樽中酒
死後誰澆墓上杯
春色漸遷黃鳥去
年光暗逐白頭來
百期但得終朝醉
世事浮雲眞可哀


Phiên âm:
Đối tửu
Phu tọa nhàn song tửu nhãn khai
Lạc hoa vô số hạ thương đài
Sinh tiền bất tận tôn trung tửu
Tử hậu thùy kiêu mộ thượng bôi
Xuân sắc tiệm thiên hoàng điểu khứ
Niên quang ám trục bạch đầu lai
Bách kì đãn đắc chung triêu túy
Thế sự phù vân chân khả ai

Dịch nghĩa:
Ngồi trước rượu
Ngồi xếp bằng bên cửa sổ vắng mắt rượu say mở nhìn
Bao nhiêu là hoa rụng trên rêu xanh
Khi sống không uống cạn rượu trong bầu
Thì chết rồi ai rưới chén rượu trên mồ
Sắc xuân dần dần biến đổi, chim hoàng anh bay mất
Bóng sáng năm tháng âm thầm đi, tóc trắng lại
Hạn kì trăm năm chỉ ước được say suốt ngày
Việc đời như mây nổi thật đáng thương

Dịch thơ:
Bản dịch của Nguyễn Hữu Thăng:
Bên song nhàn nhã mắt ngà ngà
Lả tả thềm rêu rụng lắm hoa
Sống chẳng men say tràn chén rượu
Chết rồi ai tưới đẫm mồ ta?
Oanh vàng khuất bóng, ngày xuân hết
Tóc bạc điểm đầu, năm tháng qua
Trăm tuổi dẫu say mềm sớm tối
Bồng bềnh thế sự áng mây xa

(Bản dịch của Thường Hỷ Lê Niên:
Ngồi bên song vắng mắt ngà say
Trên xanh rêu hoa úa rụng đầy
Sống đã không vơi bầu rượu đắng
Chết rồi ai rưới mộ mình đây
Sắc xuân dần đổi oanh vàng biến
Năm tháng nhòa tan tóc trắng bay
Ước được trăm năm say khước mãi
Sự đời mây nổi đáng thương thay)

-

Thơ Nguyễn Du:
漫 興 百 年 身 世 委 風 塵 旅 食 江 津 又 海 津 高 興 久 無 黃 閣 夢 虛 名 未 放 白 頭 人 三 春 積 病 貧 無 藥 卅 載 浮 生 患 有 身 遙 憶 家 鄉 千 里 外 澤 車 段 馬 愧 東 鄰


Phiên âm Hán – Việt:
MẠN HỨNG ( 2)
Bách niên thân thế ủy phong trần,
Lữ thực giang tân hựu hải tân.
Cao hứng cửu vô hoàng các mộng
Hư danh vị phóng bạch đầu nhân.
Tam xuân tích bệnh bần vô dược,
Táp tải phù sinh hoạn hữu thân.
Giao ức gia hương thiên lý ngoại,
Trạch xa đoạn mã quý đông lân.

Dịch nghĩa:
CẢM HỨNG LAN MAN
Cuộc thế trăm năm phó mặc gió bụi,
Hết ăn nhờ ở miền sông lại ăn nhờ ở miền biển.
Đã lâu rồi, lúc cao hứng, không còn ấp ủ giấc mộng gác vàng nữa,
Nhưng hư danh nào đã buông tha kẻ bạc đầu này.
Suốt ba mùa xuân (ba năm) , ốm liên miên, nghèo đến nỗi không có tiền mua thuốc.
Cuộc sống nổi trôi ba mươi năm, có thân nên sinh mối lo.
Nhớ quê hương ngoài ngàn dặm,
Thấy người hàng xóm an nhàn ngồi xe con, ngựa nhỏ mà thẹn cho mình.
Chú thích:
Nguyễn Du thường gọi mình là “tha hương nhân” (Xuân nhật ngẫu hứng) hay “bạch đầu nhân” (Mạn hứng, Tạp thi I....) luôn mang cái “Nhất phiến hương tâm thiềm ảnh hạ” (Sơn cư mạn hứng: Một mảnh lòng quê soi bóng nguyệt.) mà cuộc sống thì “Nhất thất xuân hàn cựu bệnh đa.” Theo Đào duy Anh, trong Thanh Hiên tiền hậu tập, Nguyễn Du có 17 bài nói về bạch phát hay bạch đầu.

Dịch thơ:
CẢM HỨNG LAN MAN (2)
Trăm năm thân thế gửi phong trần
Ăn đậu biển sông mỗi bước chân
Mộng hão lầu vàng đâu thấy hứng
Danh hư tóc bạc vẫn ham cần
Ba xuân quặt quẹo nghèo không thuốc
Bấy tuổi vật vờ, lo đến thân
Ngàn dặm quê xa da diết nhớ
Thẹn ai xe ngựa nhỏ thanh bần
(Nguyễn Hữu Thăng dịch)

Thơ Nguyễn Du:

瓊海元宵

元夜空庭月滿天，
依依不改舊嬋娟。
一天春興誰家落，
萬里瓊州此夜圓。
鴻嶺無家兄弟散，
白頭多恨歲時遷。
窮途憐汝遙相見，
海角天涯三十年。

Phiên âm Hán – Việt:

QUỲNH HẢI NGUYÊN TIÊU

Nguyên dạ không đình nguyệt mãn thiên,
Y y bất cải cựu thuyền quyên^[1]
Nhất thiên xuân hứng, thùy gia lạc,
Vạn lý Quỳnh Châu thử dạ viên.
Hồng Lĩnh^[2] vô gia huynh đệ tán,
Bạch đầu đa hận tuế thời thiên
Cụng đồ liên nhữ dao tương kiến,
Hải giác thiên nhai tam thập niên.



Dịch nghĩa:

ĐÊM RẰM THÁNG GIÊNG Ở QUỲNH HẢI
Đêm rằm tháng giêng, sân vắng, trăng sáng đầy trời.
Vầng trăng vẫn đẹp như xưa, không hề thay đổi.
Chẳng biết nhà ai được hưởng thú vui xuân
Đêm nay ở đất Quỳnh Châu ngoài muôn dặm này?
Còn ta thì ở quê hương Hồng Lĩnh, chẳng còn nhà cửa, anh em cũng đều tan tác.
Đầu đã bạc, càng hận ngày tháng trôi mau.
Đường cùng thương mình còn thấy trăng từ xa
Nơi góc biển chân trời ba chục năm.

Dịch thơ:

Rằm xuân sân vắng ngợp trời trăng
Lồng lộng thuyền quyên vẫn chị Hằng
Xuân sắc muôn phương, ai lạc thú?
Quỳnh Châu vạn dặm, nguyệt tròn căng
Núi Hồng đau cảnh lìa tan tác
Tóc bạc hận đời trôi nhẹ băng
Thương cảm đường cùng xa vợi ngắm
Chân trời góc biển ba mươi năm.
(NHT dịch)

Chú thích:

(1) Thuyền quyên: Dáng đẹp đẽ dễ thương. Nói chung về người lẫn vật, nhưng tục quen dùng để nói riêng về phụ nữ. Ở đây chỉ mặt trăng

(2) Núi ở Nghệ Tĩnh. Nguyễn Du chính quán Hà Tĩnh. Người anh khác mẹ của Nguyễn Du là Nguyễn Quýnh âm mưu kết nghĩa chống lại nhà Tây Sơn, bị bắt không chịu phục, nên bị giết. Dinh cơ của họ Nguyễn cùng nhà cửa của đồng bào theo Nguyễn Quýnh đều bị phá hủy. Anh em Nguyễn Du chạy lánh nạn mỗi người mỗi nơi.

Thơ Nguyễn Du:
昇龍其一
阮攸

傘嶺瀘江歲歲同
白頭猶得見昇龍
千年巨室成官道
一片新城沒故宮
相識美人看抱子
同遊俠少盡成翁
關心一夜苦無睡
短笛聲聲明月中。

Thăng Long (1)
Nguyễn Du
Tản Lĩnh Lô Giang tuế tuế đồng
Bạch đầu do đắc kiến Thăng Long
Thiên niên cự thất thành quan đạo
Nhất phiến tân thành một cố cung
Tương thức mỹ nhân khan bão tử
Ðồng du hiệp thiếu tẫn thành ông
Quan tâm nhất dạ khổ vô thụy
Ðoản địch thanh thanh minh nguyệt trung .

Dịch Nghĩa
Núi Tản sông Lô bao nhiêu năm vẫn thế
Đầu đã bạc (1) rồi mà lại thấy Thăng Long
Những ngôi nhà đồ sộ ngày xưa nay đã thành đường cái quan.
Dãy thành mới làm mất cung điện xưa
Các mỹ nhân ngày trước giờ đã có con bế
Các bạn hào hiệp thuở xưa giờ đã thành ông
Suốt đêm nghĩ ngợi, thao thức không ngủ
Văng vẳng nghe tiếng sáo trong ánh trăng

Chú thích:
(1) Bạch đầu : Đầu bạc, dùng để nói tuổi già. Nguyễn Du rời Thăng Long lúc nhà Lê mất (1789). Lúc ấy Nguyễn Du mới 25 tuổi. Ðến khi Gia Long lên ngôi (1802) Nguyễn Du từ Hà Tĩnh ra Thăng Long làm quan. Lúc ấy Nguyễn Du 37 tuổi. Ðến khi vâng mệnh đi sứ Trung Hoa (1813), Nguyễn Du đến Thăng Long một lần nữa. Bài thơ này làm lúc ra Thăng Long để sang Trung Quốc. Lúc đó Nguyễn Du đã gần ngũ tuần. Cho lên mới nói "Bạch đầu do đắc kiến Thăng Long"
Dịch thơ:

THĂNG LONG (Bài I)
Dòng Lô núi Tản vẫn non sông
Tuổi hạc về kinh thấy lạ lùng
Nhà lớn ngàn năm thành xá lộ
Thành cao một dãy mất hoàng cung
Gái xinh quen cũ nay bồng cháu
Bạn nhỏ chơi xưa chốc hóa ông
Trằn trọc trắng đêm, lòng thổn thức
Chập chờn tiếng sáo giữa trăng trong.
(Nguyễn Hữu Thăng dịch)

Thơ Nguyễn Du:

寄江北玄虚

长安去不息
乡思在天涯
天涯不可见
但见尘与沙
西风脱木叶
白露损黄花
珍重好自爱
秋高霜露多

Phiên âm Hán – Việt:
Ký Giang Bắc Huyền Hư Tử
Tràng An khứ bất tức,
Hương tứ tại thiên nha (nhai)
Thiên nha bất khả kiến,
Đãn kiến trần dữ sa.
Tây phong thoát mộc diệp,
Bạch lộ tổn hoàng hoa.
Trân trọng hảo tự ái,
Thu cao sương lộ đa.

Dịch nghĩa:

GỬI HUYỀN HƯ TỬ Ở MIỀN BẮC
Đi đến Trường An (kinh đô) không nghỉ
Nhớ quê xa tận chân trời
Chân trời không thể thấy được
Chỉ thấy bụi và cát
Gió tây làm rụng lá trên cây
Sương trắng làm hư hại hoa cúc vàng
Xin anh hãy tự giữ gìn sức khỏe
Cuối thu rồi có nhiều sương.

Chú thích:
Huyền hư tử là một ẩn sĩ, không rõ họ tên

Dịch thơ:
Bản dịch của Nguyễn Hữu Thăng:
Trường An đi chẳng nghỉ
Đau đáu quê chân trời
Chân trời nào có thấy
Cát bụi khắp nơi nơi
Gió tây trơ trụi lá
Sương trắng cúc tàn phai
Thương mình, gìn giữ nhé!
Sương giá cuối thu rồi.

Bản dịch của Thảo Nguyên:
Gửi Huyền Hư Tử

Xuôi Kinh mãi chẳng ngơi,
Nhớ ơi, quê chân trời.
Chân trời không thể thấy,
Chỉ thấy cát bụi thôi.
Sương trắng cúc vàng úa
Gió thu lá tơi bời.
Xin anh hãy gìn giữ,
Thu sâu nhiều sương rơi.

Bạn Nguyễn Hữu Thăng đã dịch bài thơ chữ Hán “Ký Giang bắc Huyền Hư tử” (Gửi bạn Huyền Hư ở Bắc quốc) trong Thanh Hiên thi tập của Nguyễn Du rất hay, nhưng theo ngu ý của tôi thì bốn câu đầu bài thơ bạn đã “hơi phóng bút” làm sai hẳn ý thơ của Cụ Tiên Điền. Chữ “Tức”(息) ở cuối câu thơ đầu, nghĩa là “tin tức” chứ không phải “hưu tức” mà bạn dịch là “nghỉ”. Cả câu长安去不息(Trường An khứ bất tức) nghĩa là Người Bạn của tác giả (bạn trai có tên là Huyền Hư) đi sứ (từ Thăng Long) đến Tràng An (tức Kinh đô Bắc quốc) đã lâu rồi mà chẳng có tin tức gì. Bạn dịch là “Trường An đi chẳng nghỉ” thì thành ra người bạn đó vẫn trên đường từ Thăng Long đến Trường An, đi liên tục không nghỉ ngơi dọc đường. Câu thơ Bạn dịch miêu tả một hành động đang tiếp diễn, trong khi Vị Sứ thần A Nam đã đến Bắc quốc (giang bắc) từ lâu rồi mà không hề có tin tức gửi về nhà. Cho nên nếu có nhớ nhà thì chỉ ngóng nơi chân trời góc biển, chỉ thấy mù mịt gió bụi mà thôi.
Tôi xin phép dịch lại như sau:
Dịch nghĩa:
Anh đi Trường An biệt tăm hơi,
Nhưng chắc vẫn nhớ quê hương ở tận chân trời.
Chân trời thì không thấy,
Chỉ thấy bụi và cát.
Gió tây thổi lá rụng,
Sương xuống làm hoa cúc rụng xác xơ.
Xin anh hãy giữ mình,
Càng vào thu, sương càng nhiều.
Dịch thơ:.
NHẮN GỬI BẠN HUYỀN HƯ NƠI BẮC QUỐC
Đến Kinh bặt tin rồi
Nhớ quê nơi chân trời
Chân trời đâu chẳng thấy
Cát bụi cuốn mù khơi
Gió tây lá tơi bời,
Sương sa cúc héo chồi
Mong bạn hãy bảo trọng
Cuối thu sương giá rồi!
Đào Phong Lưu (dịch)

Xin cám ơn Đào tiên sinh đã đóng góp ý kiến về nghĩa của từ "tức" và có thêm bài thơ dịch “Ký Giang bắc Huyền Hư tử”. Về ý nghĩa của từ "tức" （息），các bản dịch của những bậc túc nho VN (tra trên mạng) đều dịch là "nghỉ ngơi", vì đó là nghĩa Hán cổ, còn "tức" trong "tin tức" thuộc từ Hán hiện đại.
Về bài dịch thì nếu theo thể ngũ ngôn Đường luật thì niêm luật vẫn phải hoàn chỉnh.
NHT

Thơ Nguyễn Du:
THU DẠ (2)
Bạch lộ vi sương thu khí thâm,
Giang thành thảo mộc cộng tiêu sâm
Tiễn đăng[2] độc chiếu sơ trường dạ
Ác phát[3] kinh hoàn mạt nhật tâm
Thiên lý giang sơn tần trướng vọng
Tứ thời yên cảnh độc trầm ngâm.
Tảo hàn dĩ giác vô y khổ,
Hà xứ không khuê thôi mộ châm?
Dịch nghĩa:
ĐÊM THU (2)
Móc trắng thành sương, tiết thu đã sâu.
Cây cỏ quanh thành bên sông, trông đến tiêu điều!
Khêu ngọn đèn cho chiếu vào đêm dài mới bắt đầu.
Búi tóc mà lo cho chí nguyện những ngày tàn tạ.
Non sông ngàn dặm cứ nhìn là thấy buồn.
Phong cảnh bốn mùa, riêng mình ngậm ngùi.
Mới rét, đã khổ vì không áo,
Mà nơi đâu tiếng đập vải của người khuê phụ rộn rã trong chiều hôm?
Chú thích:
1. ▲ Tuế Giang: Tên một khúc sông ở miền Bắc, chưa rõ ở tỉnh nào. Đào Duy Anh cho là Quế Giang, vì thơ Nguyễn Du còn có câu "Hồng Sơn sơn hạ Quế Giang thâm" (My trung mạn hứng)
2. ▲ Cắt hoa đèn để cho ngọn lửa cháy sáng. Có lẽ tác giả liên tưởng đến hai câu thơ của Lý Thương Ẩn: "Hà đương cộng tiễn tây song chúc, Khước thoại Ba Sơn dạ vũ thì" (Bao giờ cùng nhau cắt hoa đèn nơi tây song, Kể cho nhau nghe nỗi lòng nơi Ba Sơn lúc đêm mưa lạnh)
3. ▲ Theo điển "ác phát thổ bộ" vắt tóc nhả cơm: Chu Công là một đại thần của nhà Chu rất chăm lo việc nước. Đương ăn cơm, có khách đến nhả cơm ra tiếp. Đương gội đầu có sĩ phu tới, liền vắt tóc ra đón, hết người này đến người khác, ba lần mới gội đầu xong. Câu thơ của Nguyễn Du ý nói: Chí nguyện được đem ra giúp nước như Chu Công, cuối cùng không biết có toại nguyện hay chăng. Nghĩ đến lòng vô cùng lo ngại
Dịch thơ:
Bản dịch của Nguyễn Hữu Thăng:
ĐÊM THU (2)
Sương trắng cuối thu chuyển mịt mờ
Quanh thành cây cỏ dáng gầy trơ
Đêm dài soi bóng đèn leo lét
Ngày cuối búi đầu dạ ngẩn ngơ
Nghìn dặm giang sơn hằng vọng ngóng
Bốn mùa mây khói nặng sầu lo
Rét về không áo người buồn khổ
Chày tối phòng khuê giục nỗi chờ.

Tham khảo bản dịch của Nguyễn Tam:
ĐÊM THU
Móc trắng thành sương thu lạnh loang
Bên thành cây cỏ vẻ tiêu hoang.
Đèn khêu độc chiếu đêm dài dặc
Tóc vắt trăm lo vận lỡ làng.
Nghìn dặm núi sông lòng luyến nhớ
Bốn mùa mây khói dạ sầu mang.
Khổ thay rét sớm người không áo
Khuê phụ chày xa giục nắng tàn

Thơ Nguyễn Du:

Hai bài “Cảm hứng đầu thu”:

初秋感興其一
蕭蕭木落楚江空
無限傷心一夜中
白髮生憎班定遠
玉門關外老秋風

Phiên âm Hán – Việt:
Sơ thu cảm hứng kỳ 1
Tiêu tiêu mộc lạc Sở giang không,
Vô hạn thương tâm nhất dạ trung.
Bạch phát sinh tăng Ban định viễn,
Ngọc Môn Quan ngoại lão thu phong

Chú thích:
Sở giang: Tức sông Tương.
Ban Định Viễn: Tức Ban Siêu 班超 (32-102), tướng nhà Hán. Thời Đông Hán 漢 có công chinh phục các nước Tây Vực 西域 được phong tước Định Viễn Hầu 定遠侯, làm đô hộ Tây Vực ba mươi năm, đầu bạc mới trở về.
Ngọc Môn Quan: Một của ải phía bắc Trung Quốc, thông sang nước Tây Vực.

Dịch nghĩa:
Cảm hứng đầu thu (1)
Sông Sở hoang vắng lá cây rụng lả tả
Trong một đêm xiết bao đau lòng
Ban Định Viễn ghét tóc trắng mọc ra
Ở ngoài cửa Ngọc môn, già với gió thu

Dịch thơ:
Bản dịch của Nguyễn Hữu Thăng:
CẢM HỨNG ĐẦU THU (1)
Khẳng khiu cây lá quạnh dòng sông
Đêm trắng xót xa tự cõi lòng
Đầu bạc thẫn thờ Ban Định Viễn
Ngọc môn già héo trước thu phong

(Bản dịch của Đặng Thế Kiệt:
Tơi bời lá rụng sông Tương
Một đêm cũng thể đau thương vô vàn
Ưa gì tóc bạc chàng Ban
Già theo với gió thu vàng ải quan)

Bài 2:

初秋感興其二
江上西風木葉稀
寒蟬終日噪高枝
其中自有清商調
不是愁人不許知

Phiên âm Hán – Việt:
Sơ thu cảm hứng kỳ 2
Giang thượng tây phong mộc diệp hy,
Hàn thiền chung nhật táo cao chi.
Kỳ trung tự hữu thanh thương điệu,
Bất thị sầu nhân bất hứa tri.

Chú thích:
Thanh thương điệu: Âm điệu buồn. Thanh thương cũng có ngụ ý thu, vì thương là một âm thuộc hành kim, mùa thu.

Dịch nghĩa:

CẢM HỨNG ĐẦU THU (2)
Gió tây thổi trên sông lá cây thưa thớt
Ve sầu lạnh suốt ngày kêu trên cành cao
Trong tiếng kêu có điệu thanh thương
Không phải người buồn thì không biết được

Dịch thơ:
Bản dịch của Nguyễn Hữu Thăng:
Gió sông vật vã, lá tiêu điều
Rền rĩ cành cao ve lạnh kêu
Có điệu Thanh thương nghe nẫu ruột
Người sầu mới thấu nhạc buồn thiu

(Bản dịch của Đặng Thế Kiệt:
Sông cây thưa lá gió tây
Cành cao ve lạnh suốt ngày kêu ca
Điệu buồn trong tiếng đưa xa
Không buồn ai có nghe ra ve sầu)

赋得古原草送别
　　唐 【白居易】
离离原上草，
一岁一枯荣。
野火烧不尽，
春风吹又生。
远芳侵古道，
晴翠接荒城。
又送王孙去，
萋萋满别情。

PHÚ ÐẮC CỔ NGUYÊN THẢO TỐNG BIỆT
Bạch Cư Dị
Ly ly nguyên thượng thảo
Nhất tuế nhất khô vinh
Dã hỏa thiêu bất tận
Xuân phong xuy hựu sinh
Viễn phương xâm cổ đạo
Tình thúy tiếp hoang thành
Hựu tống vương tôn khứ
Thê thê mãn biệt tình

Dịch nghĩa :
THƠ TIỄN BIỆT TRÊN ĐỒNG CỎ
Rậm rì cỏ trên đồng
Mỗi năm lại mỗi lần khô héo rồi tươi tốt
Lửa đồng thiêu không hết
Gió xuân thổi lại mọc ra
Hương thơm từ xa tràn ra đường cũ
Màu xanh mướt liền với bức thành hoang
Lại tiễn đưa khách con cháu nhà quyền quý ra đi
Xanh tươi chan chứa cả mối tình ly biệt

Dịch thơ :

Ngăn ngắt tươi ngàn cỏ
Hết tàn lại trỗi nhanh
Lửa đồng thiêu chẳng hết
Gió xuân về mướt xanh
Hương xa tràn lối cũ
Sắc thắm ngợp hoang thành
Từ biệt nhà quyền quý
Mênh mang tình tiễn anh.
NHT dịch – Xuân 2012

Thơ Nguyễn Du:[font=宋体]

留別阮大郎
西風蕭颯拂高林
傾盡離杯話夜深
亂世男兒羞對劍
他鄉朋友重分襟
高山流水無人識
海角天涯何處尋
留取江南一片月
夜來常照兩人心

[/font] Phiên âm Hán – Việt:
LƯU BIỆT NGUYỄN ĐẠI LANG
Tây phong tiêu táp phất cao lâm,
Khuynh tận ly bôi ngoại dạ thâm.
Loạn thế nam nhi tu đối kiếm,
Tha hương bằng hữu trụng phân khâm.
Cao sơn lưu thủy^[1] vô nhân thức,
Hải giác thiên nhai hà xứ tầm?
Lưu thủ Giang Nam nhất phiến nguyệt,
Dạ lai thường chiếu lưỡng nhâm tâm.

Dịch nghĩa:
THƯ LƯU LẠI LÚC CHIA TAY
BẠN HỌ NGUYỄN
Gió tây hiu hắt thổi qua rừng cây cao.
Hãy cạn chén rượu biệt ly này rồi cùng nhau nói chuyện đến khuya.
Trai thời loạn nhìn thanh kiếm mà thẹn.
Chia tay bạn, ở đất khách, càng thấy bùi ngùi.
Khúc đàn cao sơn lưu thủy, ai người hiểu?
Rồi đây biết tìm anh nơi đâu ở góc bể chân trời?
Chỉ còn lại mảnh trăng phía nam sông
Đêm đêm soi chung tấm lòng hai ta.

Dịch thơ:
Gió tây hiu hắt chốn rừng dương
Cạn chén thâu đêm nỗi đoạn trường
Nhìn kiếm thẹn trai thời loạn lạc
Xa quê giã bạn lúc buồn thương
Cao sơn lưu thủy, nào nghe thấu?
Góc biển chân mây, liệu tỏ tường?
Giữ lại trời Nam trăng bát ngát
Soi lòng đôi bạn mãi tơ vương.
(NHT dịch)

Chú thích:
Theo sách Lã thị xuân thu, Chung Tử Kì là người sành nghe nhạc. Một hôm nghe Bá Nha gảy đàn, Bá Nha nghĩ đến núi, Tử Kì khen rằng: "Tiếng đàn chót vót như núi cao", khi Bá Nha nghĩ đến sông, Tử Kì nói: "Tiếng đàn cuồn cuộn như nước chảy". Bá Nha coi Tử Kì là người "tri âm". Khi Tử Kì mất, Bá Nha đập vỡ đàn và không gảy nữa

Dịch thơ Đỗ Phủ:

月夜憶舍弟
杜甫
戍鼓斷人行，
秋邊一雁聲。
露從今夜白，
月是故鄉明。
有弟皆分散，
無家問死生。
寄書長不達，
況乃未休兵

Nguyệt dạ ức xá đệ
Đỗ Phủ
Thú cổ đoạn nhân hành,
Thu biên nhất nhạn thanh.
Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
Hữu đệ giai phân tán,
Vô gia vấn tử sinh.
Ký thư trường bất đạt,
Huống nãi vị hưu binh.

Dịch nghĩa:
ĐÊM TRĂNG NHỚ EM
Tiếng trống canh đã điểm, không còn người qua lại
Mùa thu biên giới, một tiếng nhạn kêu
Từ đêm nay sương xuống trắng
Chỉ có trăng ở quê hương sáng tỏ
Có các em trai đều lưu lạc
Không nhà , hỏi sống chết ra sao
Gửi thư đi, không thấy đến nơi
Huống chi còn chưa ngưng khói lửa chiến tranh

Dịch thơ:
Trống canh vắng ngắt bóng người
Trời thu biên giới một lời nhạn bay
Mịt mù sương trắng đêm nay
Trăng trong chỉ thấy đẹp thay quê nhà
Em ơi, lưu lạc đâu xa
Màn trời chiếu đất, thành ma hay người?
Thư đi bằn bặt tăm hơi
Chiến chinh dằng dặc, ngút trời lửa binh(NHT dịch - 3/2/2012)

Dịch thơ Vi Ứng Vật (737 – 830)

淮上喜會梁川故人

江漢曾為客，
相逢每醉還。
浮雲一別後，
流水十年間。
歡笑情如舊，
蕭疏鬢已斑。
何因北歸去？
淮上對秋山

Hoài thượng hỷ hội Lương Xuyên cố nhân
Giang Hán tằng vi khách
Tương phùng mỗi túy hoàn
Phù vân nhất biệt hậu
Lưu thủy thập niên gian
Hoan tiếu tình như cựu
Tiêu sơ phát dĩ ban
Hà nhân bất qui khứ
Hoài thượng đối thu san.

Dịch nghĩa:
Trên sông Hoài mừng gặp bạn cũ đất Lương Xuyên
Từng làm khách tại Giang Hán
Mỗi lần gặp nhau uống rượu say mới về
Sau khi chia tay, đời như mây trôi
Thời gian như nước chảy, thấm thoắt đã mười năm
Gặp lại nhau vui cười, tình vẫn như xưa
Mái tóc đã điểm bạc
Vì nguyên cớ gì không trở về
Trên sông Hoài nhìn về núi mùa thu.

Dịch thơ:

Giang Hán từng làm khách
Gặp nhau là rượu say
Mười năm như nước chảy
Một kiếp tựa mây bay
Miệng vẫn cười như thế
Tóc phai sương có hay
Sao không về nổi nữa?
Non nước níu tình này.
(NHT dịch – 3/2/2012)

黃鶴樓

昔人已乘黃鶴去，
此地空餘黃鶴樓。
黃鶴一去不復返，
白雲千載空悠悠。
晴川歷歷漢陽樹，
芳草萋萋鸚鵡洲。
日暮鄉關何處是，
煙波江上使人愁。

HOÀNG HẠC LÂU
Thôi Hiệu
Tích nhân dĩ thừa Hoàng Hạc khứ
Thử địa không dư Hoàng Hạc lâu
Hoàng Hạc nhất khứ bất phúc phản
Bạch vân thiên tải không du du
Tĩnh xuyên lịch lịch Hán Dương thụ
Ph¬ương thảo thê thê Anh Vũ châu
Nhật mộ hương quan hà xứ thị
Yên ba giang thượng sử nhân sầu


Dịch nghĩa:

LẦU HOÀNG HẠC
Người xưa đã cưỡi hạc vàng bay đi,
Nơi đây chỉ còn lại lầu Hoàng Hạc
Hạc vàng một khi bay đi đã không trở lại
Mây trắng ngàn năm vẫn phiêu diêu trên không
Mặt sông lúc trời tạnh, phản chiếu cây cối Hán Dương rõ mồn một
Cỏ thơm trên bãi Anh Vũ mơn mởn xanh tươi
Trời về chiều tối, tự hỏi quê nhà nơi đâu?
Trên sông khói tỏa, sóng gợn, khiến buồn lòng người!

DỊCH THƠ


Người xưa cưỡi hạc biến mất tiêu
Bỏ đây lầu Hạc đứng tiêu điều
Một đi hạc vàng không ngoái lại
Ngàn năm mây trắng vẫn phiêu diêu
Bến Hán Dương cây lồng bóng nước
Bãi Anh Vũ cỏ mọc liêu xiêu
Chiều đã xuống,quê nhìn chẳng thấy
Khói cuộn trên sông, sóng buồn thiu...

N2T


BÀI HOÀNG HẠC LÂU CỦA THÔI HIỆU ĐÃ ĐƯỢC CÁC VĂN NGHỆ SĨ VIỆT NAM DỊCH RA RẤT NHIỀU BẢN. TRONG ĐÓ, TÔI THÍCH NHẤT BẢN DỊCH CỦA VŨ HOÀNG CHƯƠNG. HÔM NAY, TÔI CŨNG MẠO MUỘI ĐƯA RA BẢN DỊCH CỦA RIÊNG MÌNH. MONG CHỈ GIÁO NHIỀU

Cám ơn bạn Nguyễn Thành Tâm đã ghé thăm trang thơ dịch của NHT và cho thưởng thức bản dịch hay của bạn. Tôi vẫn thích dịch Đường luật tiếng Hán sang Đường luật tiếng Việt mặc dù nhiều người vẫn thích những bản dịch bài này sang thể lục bát như của Tản Đà.
NHT

遊子吟
孟郊
慈母手中線，
遊子身上衣；
臨行密密縫，
意恐遲遲歸。
誰言寸草心，
報得三春輝？


Du tử ngâm
Mạnh-Giao
Từ mẫu thủ trung tuyến
Du tử thân thượng y
Lâm hành mật mật phùng
Ý khủng trì trì quy
Thùy ngôn thốn thảo tâm
Báo đắc tam xuân huy.


Dịch nghĩa:
Khúc ngâm của
người con đi chơi xa

Sợi chỉ trong tay người mẹ hiền
Khâu trên áo đứa con sắp đi xa
Mẹ khâu kỹ từng đường chỉ dày
Trong lòng chỉ sợ con chậm về
Ai bảo lòng con như tấc cỏ
Đền đáp ơn cha mẹ như nắng ba tháng mùa xuân

Dịch thơ:
Mẹ hiền tay kim chỉ
May áo con đi xa
Đường khâu dày chi chít
Lo con chậm lại nhà
Tấc lòng con tấc cỏ?
Đáp đền nghĩa mẹ cha.
(NHT dịch – 3/2/2012)

Dịch thơ Lý Bạch

李白

清平調其一

雲想衣裳花想容，
春風拂檻露華濃。
若非群玉山頭見，
會向瑤臺月下逢。

Thanh bình điệu kỳ 1
Vân tưởng y thường hoa tưởng dung,
Xuân phong phất hạm lộ hoa nùng.
Nhược phi Quần Ngọc sơn đầu kiến,
Hội hướng Dao Đài nguyệt hạ phùng.

Dịch nghĩa:
ĐIỆU THANH BÌNH THỨ NHẤT
Áo ngỡ là mây, khuôn mặt ngỡ là hoa
Gió xuân thổi vào hiên, sương đọng cánh hoa càng đẹp
Nếu không thấy tiên nữ trên núi Quần Ngọc
Hẳn sẽ gặp ở Đài Dao dưới ánh trăng

Dịch thơ:
Áo Ngỡ làn mây, mặt ngỡ hoa
Gió xuân sương đọng trước hiên nhà
Nếu non Quần Ngọc không người đẹp
Trăng sáng Dao Đài có tiên sa
(NHT dịch)

清平調其二
一枝紅艷露凝香，
雲雨巫山枉斷腸。
借問漢宮誰得似，
可憐飛燕倚新粧。

Thanh bình điệu kỳ 2
Nhất chi hồng diễm lộ ngưng hương,
Vân vũ Vu sơn uổng đoạn trường.
Tá vấn Hán cung thuỳ đắc tự,
Khả liên Phi Yến ỷ tân trang.

Dịch nghĩa:
ĐIỆU THANH BÌNH THỨ HAI
Một cành hồng thắm sương đọng hương thơm
Uổng công tiếc nuối giấc mộng mây mưa với nữ thần Vu Sơn*
Thử hỏi trong Hán cung có ai đẹp như vậy
Đáng thương cho Phi Yến còn nhờ vào trang điểm

Dịch thơ:
Long lanh sương đọng cánh hoa hồng
Uổng mộng Vu Sơn thấy mủi lòng
Người đẹp Hán cung ai sánh nổi
Phấn son Phi Yến vẫn chờ trông
(NHT dịch)

清平調其三
名花傾國兩相歡，
長得君王帶笑看。
解釋春風無限恨，
沉香亭北倚闌幹。

Thanh bình điệu kỳ 3
Danh hoa khuynh quốc lưỡng tương hoan,
Trường đắc quân vương đới tiếu khan.
Giải thích xuân phong vô hạn hận,
Trầm Hương đình bắc ỷ lan can.

Dịch nghĩa:
ĐIỆU THANH BÌNH THỨ BA
Hoa đẹp và người đẹp cùng mừng
Được vua vui cười ngắm nghía
Gió xuân đến xua hết nỗi hờn giận
Người đẹp tựa lan can phía bắc đình trầm hương

Dịch thơ:
Ngươi xinh hoa đẹp vẹn đôi đường
Nhìn ngắm cười vui thỏa đế vương
Phơi phới gió xuân tan biến hận
Bóng hồng tựa cửa bắc Trầm Hương
(NHT dịch)

Chú thích:
Ba bài thơ trên Lý Bạch sáng tác theo lệnh Đường Huyền Tông để ca ngợi sắc đẹp Dương Quý Phi bên cạnh hoa mẫu đơn ở đình Trầm Hương.
* Theo tích cũ: Sở Vương ngủ trên núi Vu Sơn mơ thấy nữ thần đến hoan lạc với mình, thức dậy nuối tiếc – ý nói nữ thần Vu Sơn cũng không đẹp bằng Dương Quý phi

Dịch thơ Lý Bạch:

怨情
美人捲珠簾，
深坐顰蛾眉。
但見淚痕濕，
不知心恨誰
Oán tình
Mỹ nhân quyển châu liêm.
Thâm tọa tần nga my.
Đãn kiến lệ ngân thấp,
Bất tri tâm hận thùy.

Dịch nghĩa:
Mối tình oán hận
Người đẹp cuốn bức rèm châu lên.
Lặng ngồi chau mày ngài.
Người ta chỉ trông thấy những giọt lệ ướt mi nàng.
Chứ không biết được lòng nàng oán hận ai?

Dịch thơ:
Mỹ nhân tay vén rèm châu
Lặng ngồi ô cửa ủ chau mày ngài
Rưng rưng giọt lệ ngắn dài
Nào hay nàng oán giận ai, hỡi nàng?
(NHT dịch)

Dịch thơ Bạch Cư Dị

傷 春 曲
白 居 易
深 淺 簷 花 千 萬 枝
碧 紗 窗 外 囀 黃 鸝
殘 粧 和 淚 下 簾 坐
盡 日 傷 春 春 不 知

Thương xuân Khúc
Bạch Cư Dị
Thâm thiển thiềm hoa thiên vạn chi
Bích sa song ngoại chuyển hoàng ly
Tàn trang hòa lệ há liêm tọa
Tận nhật thương xuân, xuân bất tri

Dịch nghĩa

Khúc ca thương xuân
Trước thềm cả ngàn vạn bông hoa từ đậm tới nhạt
Chim oanh hót bên ngoài cửa sổ che màn lụa xanh
Son phấn nhòa lệ, buông rèm ngồi
Cả ngày thương tiếc xuân mà trời xuân đâu có biết.

Dịch thơ:
Muôn đóa ngoài hiên đủ nhạt, hồng
Véo von oanh hót vẳng bên song
Rèm buông, son phấn sao nhòa lệ
Thương cảm xuân nhiều, xuân biết không?
(NHT dịch)

[quote="Nguyễn Hữu Thăng";p=132971]Dịch thơ Bạch Cư Dị

傷 春 曲
白 居 易
深 淺 簷 花 千 萬 枝
碧 紗 窗 外 囀 黃 鸝
殘 粧 和 淚 下 簾 坐
盡 日 傷 春 春 不 知

Thương xuân Khúc
Bạch Cư Dị
Thâm thiển thiềm hoa thiên vạn chi
Bích sa song ngoại chuyển hoàng ly
Tàn trang hòa lệ há liêm tọa
Tận nhật thương xuân, xuân bất tri

Dịch nghĩa

Khúc ca thương xuân
Trước thềm cả ngàn vạn bông hoa từ đậm tới nhạt
Chim oanh hót bên ngoài cửa sổ che màn lụa xanh
Son phấn nhòa lệ, buông rèm ngồi
Cả ngày thương tiếc xuân mà trời xuân đâu có biết.

Dịch thơ:
Muôn đóa ngoài hiên đủ nhạt, hồng
Véo von oanh hót vẳng bên song
Rèm buông, son phấn sao nhòa lệ
Thương cảm xuân nhiều, xuân biết không?

(NHT dịch)

CHÁU MẠO MUỘI DỊCH LẠI NHƯ SAU, MONG BÁC THĂNG CHỈ GIÁO:
Trước thềm hoa đẹp cả ngàn
Chim oanh thánh thót bên màn lụa xanh
Phấn son nhòa lệ buông mành
Cả ngày thương tiếc mà xuân hững hờ.
N2T dịch

Cám ơn thi hữu Nguyễn Thành Tâm đã vào thăm trang thơ dịch của NHT
và tham gia dịch bài này. Bản dịch của bạn khá sát nghĩa và nói chung là hay, tôi chỉ xin góp ý sửa lại câu cuối cho vần :
Phấn son nhòa lệ, buông mành
Biết chăng, thương tiếc xuân xanh cả ngày?
NHT

陌上贈美人

李白

駿馬驕行踏落花
垂鞭直拂五雲車
美人一笑搴珠薄
搖指紅樓是妾家

Mạch thượng tặng mỹ nhân

Lý Bạch

Tuấn mã kiêu hành đạp lạc hoa ,
Thùy tiên trực phất ngũ vân xa .
Mỹ nhân nhất tiếu khiên châu bạc ,
Dao chỉ hồng lâu thị thiếp gia .

Dịch nghĩa :

Tặng người đẹp trên đường
Con tuấn mã đi nghênh ngang giẫm lên hoa rụng
Buông roi phất thẳng vào cỗ xe năm màu mây (1)
Người đẹp liền cười, kéo rèm châu nhìn ra
Trỏ lầu hồng (2) ở phía xa : đó là nhà thiếp

(1) Loại xe của bà Tây Vương mẫu dùng. Đây chỉ
xe của người quyền quí
(2) Chỗ ở sang trọng

Dịch thơ:

Ngang tàng tuấn mã đạp hoa rơi
Roi đụng xe mây ngũ sắc rồi
Người ngọc mỉm cười, rèm vén trỏ:
Lầu son nhà thiếp phía xa xôi.
(NHT dịch)

Dịch thơ bạch Cư Dị:

池上
（唐） 白居易 　　
小娃撑小艇，
偷采白莲回
不解藏踪迹，
浮萍一道开

Trì Thượng
Tiểu oa xanh tiểu đỉnh
Thâu thái bạch liên hồi
Bất giải tàng tung tích
Phù bình nhất đạo khai.

Dịch Nghĩa:

Trên đầm
Cô gái nhỏ bơi chiếc thuyền nhỏ
Hái trộm hoa sen trắng đem về
Không biết che lấp dấu vết của mình,
Để lại vệt nước mở ra giữa đám bèo nổi.

Dịch Thơ:

Cô bé bơi thuyền nhỏ
Trộm sen trắng chở theo
Chẳng hề che dấu vết
Vệt nước rẽ đôi bèo.
(NHT dịch)

Dịch thơ Vương Xương Linh

Tòng quân hành kỳ I

從軍行 其一

王昌齡

烽火城西百尺樓，
黃昏獨坐海風秋。
更吹羌笛關山月，
無那金閨萬裡愁。

Tòng quân hành kỳ 1
Vương Xương Linh
Phong hoả thành tây bách xích lâu,
Hoàng hôn độc toạ hải phong thu.
Cánh xuy Khương địch quan sơn nguyệt,
Vô na kim khuê vạn lí sầu.

Dịch nghĩa:
Khúc ca người lính (Bài 1)
Đài lửa cao trăm thước phía tây thành
Một mình giữa gió cát chiều mùa thu
Thêm vào đó là tiếng sáo người Khương thổi bài Quan sơn nguyệt
Người nơi khuê các xa trăm dặm chắc cũng sầu

CHÚ THÍCH
- Phong hỏa: Lửa hiệu trên đài lửa. Thời cổ, ở Trung quốc có những đài cao trữ sẵn củi và cỏ khô trên núi vùng biên giới phía bắc (phong hỏa đài). Khi quân Hung nô tấn công, lính canh đài lập tức đốt củi và cỏ khô báo tin gấp về kinh đô, ban ngày nhờ khói ban đêm nhờ ánh lửa.
- Khương địch: ống sáo của người Khương, Tây Tạng.
- Quan sơn nguyệt: Một ca khúc của người Khương.

Dịch thơ:
Lửa hiệu phía tây chót vót lầu
Chiều thu gió cát nỗi lòng đau
Sáo Khương réo rắt Quan sơn nguyệt
Muôn dặm phòng phuê chắc cũng sầu.
(NHT dịch – 17/2/2012)



從軍行 其二

琵琶起舞換新聲，
總是關山舊別情。
撩亂邊愁聽不盡，
高高秋月照長城。

Tòng quân hành kỳ II
Vương Xương Linh
Tỳ bà khởi vũ hoán tân thanh,
Tổng thị Quan sơn cựu biệt tình.
Liêu loạn biên sầu thính bất tận,
Cao cao thu nguyệt chiếu trường thành.

Dịch nghĩa:
Khúc ca người lính (Bài 2)
Àn tỳ bà chuyển nhịp múa mới
Vẫn là khúc Quan sơn tình xa cách cũ
Tiếng não nùng nơi biên giới nghe không dứt
Trăng thu trên cao chiếu xuống Trường Thành

Dịch thơ:
Tỳ bà khúc múa chuyển đưa thanh
Vẫn điệu Quan sơn xót biệt tình
Biên giới triền miên lời ảo não
Trăng thu lạnh lẽo khắp Trường Thành.
(NHT dịch – 17/2/2012)



從軍行其三
關城榆葉早疏黃，
日暮雲沙古戰場。
表請回軍掩塵骨，
莫教兵士哭龍荒。

Tòng quân hành kỳ 3
Quan thành du diệp tảo sơ hoàng,
Nhật mộ vân sa cổ chiến trường.
Biểu thỉnh hồi quân yểm trần cốt,
Mạc giao binh sĩ khốc long hoang.

Dịch nghĩa:
Khúc ca người lính (Bài 3)
Lá du bên thành nơi cửa ải sớm lụi vàng
Chiều tối cát bụi như mây khắp chiến trường xưa
Lệnh rút quân, chôn vùi hài cốt
Đừng để binh sĩ chết trận khóc vì hồn ma lang thang

Dịch thơ:
Lá du thành ải sớm vàng khô
Chiến địa cát mây tối mịt mờ
Xương cốt vùi qua sau lệnh rút
Chớ cho hồn lính khóc bơ vơ
(NHT dịch – 18/2/2012)


從軍行其四
青海長雲暗雪山，
孤城遙望玉門關。
黃沙百戰穿金甲，
不破樓蘭終不還。

Tòng quân hành kỳ 4
Vương Xương Linh
Thanh Hải trường vân ám tuyết san,
Cô thành dao vọng ngọc môn quan.
Hoàng sa bách chiến xuyên kim giáp,
Bất phá Lâu Lan chung bất hoàn.

Dịch nghĩa:
Khúc ca người lính (Bài 4)
Mây dài ở Thanh Hải phủ đen núi tuyết
Tòa thành lẻ loi xa trông cửa ải Ngọc Môn
Qua trăm trận nơi bụi vàng, áo giáp rách
Chưa diệt hết quân Lâu Lan thì chưa về.

Chú thích:
- Thanh Hải: Nay thuộc tỉnh Thanh Hải, phía Tây Trung Quốc, đời Đường là nơi chiến trường ác liệt.
- Lâu Lan: Bộ tộc có vương quốc riêng phía đông bắc Tân Cương, đến đời Đường bị tiêu diệt.

Dịch thơ:
Thanh Hải mây đen ngợp tuyết ngàn
Thành trơ xa ngắm Ngọc Môn quan
Tả tơi giáp bụi qua trăm trận
Diệt hết Lâu Lan mới khải hoàn
(NHT dịch – 18/2/2012)

.

Dịch thơ Lý Bạch

望庐山瀑布
李白
日照香炉生紫烟，
遥看瀑布挂前川。
飞流直下三千尺，
疑是银河落九天。

Vọng Lư Sơn bộc bố
Lý Bạch
Nhật chiếu Hương Lô sinh tử yên,
Dao khan bộc bố quải tiền xuyên.
Phi lưu trực há tam thiên xích,
Nghi thị Ngân Hà lạc cửu thiên.

Dịch Nghĩa
Xa ngắm thác núi Lư
Ánh nắng chiếu rọi trên sông Hương Lô sinh ra khói tím
Từ xa ngắm cảnh thác núi treo trước con sông
Thác nước chảy như bay xuống từ ba nghìn thước
Ngỡ như là dải Ngân Hà lạc khỏi chín tầng trời

Dịch thơ:
Xa ngắm thác núi Lư
Nắng rọi Hương Lô tím khói mây
Xa xa thác đổ trước sông này
Ba ngàn thước dội như bay nước
Ngỡ dải Ngân Hà lạc xuống đây
(NHT dịch – 18/2/2012)