Tiễn chân anh - Á Nam Trần Tuấn Khải

Tiễn chân anh
Link gốc: http://www.gocnhin.net/cgi-bin/viewitem.pl?458


Bài thơ dưới đây của Á Nam Trần Tuấn Khải từng nổi tiếng từ Bắc chí Nam, đặc biệt trong quần chúng.
Về nội dung, nó vốn diễn cảm xúc của thi sĩ khi đưa chân một số nhà ái quốc xuất dương tìm đường cứu nước. Ðể che mắt Pháp, ông viết thành lời vợ tiễn chồng.
Có lẽ do lời vợ tiễn chồng động đến một tâm tình phổ biến và do bài thơ viết để ngâm "sa mạc" là một lối ngâm dân gian rất phổ thông, theo Xuân Diệu là "rất mùi"(1), mà Tiễn chân anh khóa... cất cánh bay ngay vào lòng dân tộc.
(Thu Tứ)

(1) Xuân Diệu, "Ðọc thơ Á Nam Trần Tuấn Khải", Thơ văn Á Nam Tuấn Khải, nxb. Văn Học, VN, 1984.

Tiễn chân anh...

(Bài thơ này nhan đề là Tiễn chân anh khóa xuống tàu.
Vì lý do kỹ thuật, trong mục lục và ở đây, chúng tôi
không in được đầy đủ nhan đề. Xin bạn đọc thứ lỗi.)


Anh khóa ơi! Em tiễn chân anh xuống tận bến tàu,
Ðôi tay em đỡ cái khăn trầu, em lấy đưa anh.
Tay cầm trầu giọt lệ chạy quanh,
Anh xơi một miếng cho bõ chút tình em nhớ thương.

Anh khóa ơi! Cái bước công danh ngoắt ngoéo đủ trăm đường,
Anh đi một bước tấm gan vàng em sẻ làm hai.
Kìa người ta bè bạn vui cười,
Ðôi ta thương nhớ chỉ ngậm ngùi mà đứng trông nhau.

Anh khóa ơi! Còi tu tu tàu sắp kéo cầu,
Ðường trần em sắp sửa gánh sầu từ đây.
Trông anh, em chẳng nỡ rời tay,
Nỗi riêng em dặn anh câu này anh chớ có quên:

Anh khóa ơi! Người ta lắm bạc nhiều tiền,
Anh em ta phận kém duyên hèn mới phải long đong.
Một mình anh nay Bắc lại mai Ðông,
Lấy ai trò chuyện cho khuây lòng lúc sớm khuya!

Anh khóa ơi! Chữ tương tư vai gánh nặng nề,,
Giang hồ anh sớm liệu trở về kẻo nữa em mong.
Tính toan sao cho phỉ chí tang bồng?
Ở nhà em cũng dốc một lòng giữ phận thuyền quyên.

Anh khóa ơi! Cái máy phân ly sình sịch sắp chia duyên,
Thôi anh ngồi lại, để em bước lên trên mạn bờ.
Gió hiu hiu ngọn nước chảy lờ đờ,
Dưới sông con tầu chạy, trên bờ em với trông.

Anh khóa ơi! Anh ra đi mây nước muôn trùng,
Em trở về vò võ phòng không một mình.
Với trông theo tầu ngoắt khúc sông quanh,
Sông bao nhiêu nước, giọt lệ tình em bấy nhiêu...

1914

_______________________
"Anh khóa": khóa sinh, tức người học trò đã đỗ kỳ thi sát hạch ở địa phương.