Trao đổi từ CẢM TÁC QUA TRANH ẢNH (Số 90)

Qua góp ý của anh Nguyễn Quốc:

Theo hiểu biết của tôi thì ở phân đoạn một câu bát "Sáng ngời trang sử biên niên anh hùng" chữ anh phải vần trắc thì đúng hơn

Phân đoạn 2: "Mùa Thu ấy trùng trùng lớp lớp
Quân ta về giải phóng Thủ đô"

Chữ thứ 7 câu thất đầu phải vần với chữ thứ 5 hoặc vần với chữ thứ 3 của câu thất sau

Một số câu phân bổ vần trắc bằng chưa cân bằng và hợp lý ( thường thì: SỐ VẪN TRẮC BẰNG TRONG CÙNG MỘT CÂU KHÔNG CHÊNH LỆCH NHAU NHIỀU QUÁ)

Nếu tôi hiểu chưa chuẩn xác thì mong mọi người góp ý để học tập thêm
Xin chân thành cảm ơn

Đôi lời trao đổi với anh Nguyễn Quốc:
Anh nói: "Tôi đã đọc nhiều bài hoạ của các bạn". Đây là topic "Cảm tác qua tranh ảnh" chứ không phài là topic "hoạ thơ" đâu anh ạ!
Anh nói: "Các bạn là những nhà thơ có tiếng, sao lại làm những bài hoạ không đúng niêm luật. Bạn hãy xem :về thể song thất lục bát đã phù hợp và đúng luật chưa?"
Ở đây ai là "những nhà thơ có tiếng" hở anh? Và "những bài hoạ không đúng niêm luật" là những bài nào? Mong anh chỉ ra cho để anh em rút kinh nghiệm?
Riêng về bài song thất lục bát của Nguyễn Lưu Hoa, đối chiếu với "Luật thơ song thất lục bát" trong tài liệu mà tôi đọc được (các bạn bấm vào đường link dưới đây để đọc) thì chỉ riêng có hai câu thất:

Mùa Thu ấy trùng trùng lớp lớp
Quân ta về giải phóng Thủ đô

thì tiếng thứ 5 của câu sau là "phóng" không vần với tiếng cuối của câu trước là "lớp" như luật định. Còn những chỗ khác không có chỗ nào sai luật cả!
Nói chung anh em mình vào VNTĐ là để giao lưu học hỏi, chứ cũng chưa có mấy người đã là "nhà thơ" đâu anh, còn "nhà thơ có tiếng" thì cũng có nhưng rất ít. Việc góp ý cũng cần thiết, nhưng anh thấy chỗ nào sai thì chỉ ra cho anh em biết chứ không nên chỉ hỏi không thôi!
TT
Đường link bài viết về luật thơ song thất lục bát:

http://vietcyber.com/forums/showthread. ... %E1%BA%ADt

Tôi không đề cập nội dung thế nào. Tuy nhiên, khi làm thơ theo thể có niêm luật thì ta nên tuân thủ, chớ lạm dụng phá luật. Đặc biệt đối với những bài thơ tứ tuyệt. Vì chỉ có 4 câu mà phá luật thì người đọc cảm thấy mất hào hứng.

Đơn cử : MÙA THU ẤM.

Hân hoan ánh mắt rạng ngời
Mùa Thu hạnh phúc hát lời tự DO
Ba Đình rợp bóng cờ HOA
Tháng Mười lịch sử ngợi ca hoà bình.

-Hai chữ viết hoa trên, liệu có được không? HOA gieo với DO!?

2. Riêng bài song thất lục bát của bạn NLH: có 3 khổ thơ mà gieo hỏng 2 khổ!
- Khổ đầu: ... kháng CHIẾN- thắng TRẬN. TRẬN sao gieo được với CHIẾN.
+ KHỔ THỨ 2 : Cũng 2 câu thất- ...lớp LỚP- giải PHÓNG. PHÓNG sao gieo được với LỚP.

Tôi là người đọc, chân thành góp ý, chứ không có ý gì hơn. Vì đây là trang thơ sáng tác chứ không phải thơ vui.

Thân ái!

Nói thêm với anh Nguyễn Quốc:

Câu thơ song thất của NLH:

Theo lời Bác toàn dân kháng chiến
Qua chín năm thắng trận Điện Biên

Anh nói: TRẬN sao gieo được với CHIẾN. Nhưng tôi lại nghĩ khác. TRẬN tuy không vần với CHIẾN thật nhưng trong thơ song thất lục bát vẫn cho phép. Khi làm thơ song thất lục bát chúng ta thường lấy CHINH PHỤ NGÂM ra làm mẫu (cũng giống như khi làm thơ lục bát thì ta lấy TRUYỆN KIỀU ra làm mẫu vậy)
Trong CHINH PHỤ NGÂM có câu:

Đường dong ruổi lưng đeo cung tiễn
Buổi tiễn đưa lòng bận thê noa

Ở đây bà Đoàn Thị Điểm cũng lấy BẬN để gieo vần với TIỄN thì sao ta không thể lấy TRẬN để gieo với CHIẾN được? Bởi vì chúng ta là hậu sinh mà nên chỉ có thể học tập và noi theo các bậc tiền bối thôi! Mà xưa nay cũng chưa thấy ai bắt bẻ tác giả CHINH PHỤ NGÂM về chỗ này, nên tôi thấy hai câu của NLH là chấp nhận được!

Việt Phong xin có vài lời trao đổi:
Trang thơ Cảm tác qua tranh ảnh cách gọi khác là Họa thơ từ tranh tuy là thơ sáng tác nhưng không hẳn tất cả mọi sáng tác đều phải hoàn mỹ. Không hẳn một sáng tác của nhà thơ thì phải là một tuyệt tác. Không hẳn một bài thơ lưu Thư Viện phải là một tác phẩm vô cùng hoàn thiện...
Ở thể thơ nào cũng vậy, có lúc tâm trạng xấu dẫn đến sơ xuất, có lúc vì giữ ý mà phải phạm lỗi... đôi khi chúng ta cần bỏ chín làm mười cho cái nhìn nhẹ nhàng hơn. Không phải ai cũng có thể thấy cái sai, thấy cái sai rồi không phải ai cũng có thể tự mình sửa sai, được người sửa sai rồi không phải ai cũng có thể chấp nhận vì lệch đi ý mình...
Những ý kiến góp ý luôn luôn là cần thiết, nhưng sự tế nhị trong góp ý lại cần thiết hơn... để tình thi hữu được vẹn toàn và ngày càng khăng khít trên thidan.

Nói như bạn THIỆN TÂM (NTDL?) thì tôi xin bó tay. Chinh Phụ Ngâm là cả một câu chuyện dài dằng dặc. Việc phá vỡ vài câu là chuyện bình thường, kể cả Truyện Kiều. Theo thiển cận của tôi, tại sao ta phải học những cái chưa chuẩn nhỉ? Mặc dù đó là ai. Tác phẩm trên liệu có đúng bản gốc không?
Về thể song thất lục bát, theo tôi thường các cụ sử dụng trong DIỄN CA. Ta chỉ làm vài dòng, mà sao lại phá luật để người đọc cảm thấy bất ổn. Đặc biệt, tứ tuyệt thì chớ có phá luật bạn nhé-chỉ 4 câu mà phá luật thì thôi rồi!
Tôi chỉ xin góp ý đôi lời để chúng ta cố gắng tuân thủ. Thân ái!

Hansy xin tham gia một vài ý nhỏ về vấn đề này.

.

1.

BẤT CỨ LOẠI THƠ NÀO CŨNG CÓ LUẬT

(Không kể Thơ tự do)

Bước đầu tiên học thơ là tập làm thơ đúng luật. Vì vậy, một bài viết được gọi là thơ, trước hết là phải tuân thủ luật thơ.

Tập làm thơ đúng luật tương tự như chúng ta tập viết chữ cho đúng nét khi vào vỡ lòng vậy. Sau này viết thạo rồi thì muốn viết kiểu chữ nào cũng được, nhưng mới lớp mẫu giáo, lớp 1 thì dứt khoát phải viết chữ ngay ngắn, đàng hoàng như trong vở Tập viết vậy.

Chưa rành luật thơ, chưa có nhiều bài thơ đáng đọc, mà làm thơ không đúng luật thì không phải là phá luật mà là làm thơ sai luật.

.

2.

KHÔNG THEO CÁI SAI, ĐƯỜNG SAI

Nhân vô thập toàn. Tiền nhân cũng chỉ là người, thậm chí chỉ là người sinh trước ta thôi. Thành ra, tiền nhân vẫn có sai như thường và lắm khi còn sai phạm nặng nữa kìa. Cứ giở cuốn Việt sử ra sẽ thấy không ít tiền nhân hành động sai, thậm chí đáng phỉ nhổ như vua Lê Chiêu Thống, vua Lê Long Đĩnh…

Một đứa trẻ nói đúng, ta phải nghe. Một ông vua nói càn quấy, ta không nghe. Đó là ứng xử của một con người chân chính.

Làm người phải luôn răn mình đi theo lẽ phải, theo cái đúng, đường đúng. Điều này thể hiện trình độ, bản lĩnh của một con người khi nhận thức thế giới xung quanh.

.

3.

PHẢI NGHIÊM KHẮC VỚI CHÍNH MÌNH

Đừng dễ dãi với mình mà lại nghiêm khắc với người.

Tự nghiêm khắc sẽ rất ít khi bị người khác phê bình, góp ý. Bởi đã suy nghĩ cẩn thận trước khi hành động nên xác suất sai lầm ít đi rất nhiều.

Khi sai phải biết thành tâm nhận lỗi và nỗ lực khắc phục khuyết điểm.

Nếu cứ dễ dãi và nuông chiều bản thân thì sẽ dễ nóng gà lên khi có người góp ý. Và điều này khiến nhận thức không tiến bộ được.

.

4.

LỜI NÓI KHÔNG MẤT TIỀN MUA

Góp ý với thiện chí cơ bản là tốt. Vì ý thức mong muốn người khác được tiến bộ.

Nhưng thông thường, ai cũng xem cái tôi của mình to bằng trời. Xấu che tốt khoe. Chẳng ai muốn người khác vạch cái xấu, cái sai, cái khuyết của mình ra cả, nhất là vạch ra giữa đại chúng.

Thành ra, để ý tốt này được trọn vẹn, cách tốt nhất khi thực hiện góp ý trên Net là gởi tin nhắn riêng cho người mà mình muốn góp ý.

Gởi tin nhắn riêng rất có lợi vì là trao đổi “mật” nên thường bày tỏ ít khách sáo hơn. Gặp người vui vẻ tiếp thu góp ý hay người không thích, qua trả lời của họ là mình biết ngay.

Qua nội dung trả lời, ta có thể đánh giá được ít nhiều về con người mà mình đang tiếp xúc. Từ đó, có phương án thích hợp tiếp theo.

.

.

Vài lời trao đổi cùng các bạn.

Nếu có gì sai sót xin xí xóa, bỏ qua.

Xin cám ơn vì đã lắng nghe.

HANSY

Tôi hoàn toàn ủng hộ ý kiến HANSY không nói gì thêm. Vài câu nôm na tặng bạn thơ

Một lòng tôn trọng lẫn nhau Câu thơ mạng ảo nhịp cầu nên thân Cõi đời tri kỷ, tri âm Phương trời chẳng hẹn tình thâm vẫn bền.

BXP 31.1.2012.