1- Có những ban mai tôi vui bước đến đứng trên bến cũ bờ Đông sông Hàn, ngắm mây bay qua làn nước biếc, hay dõi mắt trông theo những cánh chim đang chấp chới dưới ánh hồng tươi mà lòng rộn lên mọt niềm vui bất chợt. Trong niềm vui bất chợt đó, đôi khi gợi nhớ trong tôi một kỷ niệm đã xa - Ngày đầu tiên tôi được đi phà qua bên kia sông, cùng chúng bạn trong một buổi chiều rong chơi, trong cảm xúc của một người thiếu nữ lúc bấy giờ đang mang trong lòng bao mộng ước ngày xanh, với một con tim hồn nhiên, vui nhịp theo tiếng sóng vỗ mạn phà, hồn lâng lâng xao xuyến theo làn gió hây hây thổi qua mái tóc, mắt bâng quơ theo cánh chim đang tung cánh ngang qua bầu trời xanh thẳm. Đến chuyến phà cuối cùng của thế kỷ 20, thì tâm hồn tôi dã có biết bao hoài niệm chen lấn trong lòng: nuối tiếc, ngậm ngùi, luến thương...Nhưng rồi sáng hôm sau, khi buổi lễ khánh thành cầu Sông Hàn kết thúc, thì mọi vấn vương ngày cũ như tan dần đi trong tưng bước qua cầu của tôi, khi thấy trên mắt, trên môi ai cũng sáng ngời một nụ cười thân thiện. Họ cũng như tôi đang tận hưởng niềm ước mơ bao năm đã thành hiện thực, đôi bờ giờ đây gần gủi biết bao! Thân thiết biết bao!
2- Có những ban trưa, trên đường về ngang qua trường cũ, lòng tôi sao quá đổi bồi hồi, khi nhìn thấy các cô cậu học sinh ùa ra khỏi cổng trường vào giờ tan học, trông như một đàn ong vỡ tổ, cưởi nói huyên thuyên. Tôi nghe như tiếng cười, tiếng nói của... chúng tôi xưa còn vang lên đâu đây, trong trẻo đến lạ thường, lẩn khuất trên hàng cây xanh, ẩn trong vòm lá thắm. Bao nhiêu năm qua rồi ấy nhỉ? Mới hôm nào đây thôi! Phải không các bạn của tôi? Mới hôm nào đây thôi!
Tôi lướt mắt... tìm hoài... tìm mãi..., mong bắt gặp đâu đó trên con đường đang ngập nắng trưa một bóng dáng của... tôi xưa, trong tà áo trắng nhẹ bay, với chiêc nón lá nghiêng nghiêng qua bờ vai nhỏ, cùng tiếng guốc khua vang trên đường. Nhưng, trước mắt tôi là những chiếc mũ muôn sắc màu, nhiều hình dáng, cứ dập dờn, nhởn nhơ, trông như những cánh bướm đang lượn bay theo tốc độ gẫn, xa của những chiếc xe máy. Gợi nhớ trong tôi hình ảnh mềm mại, dịu hiền của những chiếc nón lá ngày nào, đã che chắn cho nữ sinh chúng tôi qua bao mùa mưa nắng, buồn vui, cùng chúng tôi trong sân trường, làm duyên cho chúng tôi ngoài đường phố... Thú vị nhất là khi có người thân ở Huế vô chơi, quà cho tôi là một chiếc nón bài thơ, tôi sung sướng đội nón bài thơ đến trường, khoe với chúng bạn, thế nào các bạn tôi cũng tranh nhau giơ lên cao cùng ngắm phong cảnh Cố đô, cùng đọc bài thơ trên nón. Những chiếc nón bài thơ xứ Huế luôn luôn ẩn hiện những phong cảnh nên thơ như cầu Tràng Tiền, núi Ngự, chùa Thiên Mụ, hay các cung đình lăng tẩm mang dấu ấn lịch sử, cùng những bài thơ tình lãng mạn, tôi nhớ đâu như là :
"Qua cầu ngả nón trông cầu
Cầu bao nhiêu nhịp, dạ em sầu bấy nhiêu'
Hay:
"Áo trắng hỡi thuở hồn em không thấy
Nắng mênh mang mấy nhịp Tràng Tiền
Nón rất Huế nhưng đời không phải thế
Mắt trời lên từ phía nón em nghiêng"
...
Vậy đó, cái thuở cắp sách đến trường sao mà dễ thương quá! Cứ để thương, để nhớ, dể nuôi tiếc mãi trong tôi...
Thanh Tịnh Tôn Nữ